ސުނާމީއަށް 20 އަހަރު، ދިވެހިން އަބަދުމެ އެދުވަހުގެ ވާހަކަ ދައްކާނެ!

މީގެ 20 އަހަރުކުރިން 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާ ވެގެންގޮސްފައިވަނީ މި ފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބިރުވެރި، ހިތްދަތި ހަނދާންތަކެއް ކުރުވި ދުވަހުގެ ގޮތުގައެވެ. އަތޮޅުތެރޭގެ ބައެއް ރަށްތަކަށް ސުނާމީ އަރައި އެދުވަހު ކުރިމަތިލާންޖެހުނީ މީގެކުރިން ރައްޔިތުންނާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު ކަމެއް ނޫނެވެ.

މޫސުން ގޯސްވާ ދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަށް އުދަ އާއި ބޮޑުރާޅު އެރުމަކީ ދިވެހިންނަށް އައުކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ތަޖުރިބާކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް ސުނާމީގެ ހާދިސާ ވަރަށް ތަފާތެވެ. އެދުވަހު ކުރަންޖެހުނު ތަޖުރިބާވެސް ތަފާތެވެ. މޫދު ލޮނުގަނޑު ބޭރަށް ދަމައިގަނެ ފަޅުގައި އޮތް ފެންގަނޑު ތިލަވެގެންދިޔަ ދިޔުމެވެ. އޭގެފަހުން ކުއްލިއަކަށް ފެންގަނޑު ބޮޑުވެ ރަށުތެރެއަށް އަރައިގެންދިޔަ ގޮތެވެ. މިއީ މީގެކުރިން ދިވެހިން ދުށް މަންޒަރެއް ނޫނެވެ އެހެންކަމުން އެކަމުގެ ތަޖުރިބާކުރެވިފައި ނެތުމުން ދެން ވާނޭ ގޮތެއް އަދި ހަދަންޖެހޭނޭ ގޮތެއްވެސް ނޭނގުނެވެ. އެދުވަހު ސުނާމީގެ އަސަރު އެންމެބޮޑަށް ކުރި ރަށްތަކުގެ ބައެއް މީހުން ސަލާމަތްހޯދީ އޮޑިފަހަރަށް އަރައިގެންނެވެ.

ރާއްޖެއަށް ސުނާމީ އަރާފައިވަނީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސުމަޓްރާއަށް ރިކްޓަރ މިންގަނޑުން 9.1 ގެ ބާރުމިނުގައި އައި ވަރުގަދަ ބިންހެލުމުގެ ސަބަބުން އެފެދިގެންދިޔަ ލޮޅުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މި ލޮޅުންތަކުގައި އިންޑިއާ ކަނޑުގައި ވަރުގަދަ ބާނިތަކެއް އުފެދި އެ ބާނިތަކުގެ އަސަރު ރާއްޖޭގެ ބައެއް ރަށްތަކަށްވެސް ކުރީއެވެ.

ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާ  ކުރިމަތިވިކަމަށް ރެކޯޑްކުރެވިފައިވަނީ އެދުވަހުގެ 09:20 ހާއިރުއެވެ. ސުނާމީ ކާރިސާގައި ރާއްޖެއިން 82 މީހަކު މަރުވެ، 26 މީހަކު ވީއެއް ނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލުނެވެ. މި ހާދިސާގައި 13 ރަށަކުން މީހުން ހުސްކުރަން ޖެހުނުއިރު 15 ހާހަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ގޯތި ގެދޮރު، އެމީހުން އުމުރުދުވަހު އެއްކުރި ހުރިހާ ތަކެއްޗަކާއެކުހެން ގެއްލުނެވެ. ގިނަ މީޙުންގެ ދިރިއުޅުންޖެހުނީ އަލުން އާރާސްތުކުރާށެވެ. އެދުވަސްވަރަކީ މޯބައިލް ފޯނާއި އިންޓަރނެޓްގެ ހިދުމަތް އެހާ އާއްމެއް ނޫޠނެވެ. އެހެންކަމުން އެދުވަހު އެދިމާވި ގެއްލުންތައް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ހިއްސާކުރެވެން ވަގުތުނެގިއެވެ. ސުނާމީ ކާރިސާގައި މުއާސަލާތީ ހިދުމަތްތައް މެދުކެނޑުނުއިރު، މިކަންވެގެންދިޔައީ ހާލުގައިޖެހުނު މީހުންނަށް އަވަހަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކުރިމަތިވެގެންދިޔަ ގޮންޖެހުމަކަށެވެ.

ދިވެހިންނަށް އެދުވަހު ކުރިމަތިވި އެ ހިތްދަތި ގެއްލުންބޮޑު ވަގުތުގައިވެސް ދިވެހިންގެ ފަރާތުން ފެނިގެންދިޔައީ އާދަޔާހިލާފް އެއްބައިވަންތަކަމެކެވެ. ރަށްރަށުން ހާލުގައި ޖެހުނު ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ދިވެހިންވަނީ ނަމޫނާ ދައްކާފައެވެ. އެހީތެރިކަމަށް ގޮވާލުމުގެ މާކުރިން ދިވެހިންވަނީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ.

އަޅުގަނޑު އެދުވަހު ހުރީ މަޖީދިއްޔާގައި. ސްކައުޓެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މީހުނަށް އެހީތެރިވާން އެތަނަށްގޮސް. މާލެ އަތޮޅުގެ ބައެއް ރަށްތަކުގެ ވަރަށްގިނަ މީހުން އެތަނަށް ގެނައި. އެމީހުންނަށް އެހީވުމަށް ތަކެތި ހަދިޔާކުރިމީހުންގެ ފަރާތުން ފެނިގެންދިޔައީ އާދަޔާހިލާފްކަމެއް. ފިހާރައިން ބައެއް ތަކެތި ހުސްވުމުން ބައެއް މީހުން ދަތްއުނގުޅަން ބޭނުންކުރި ބޭސްފުޅިއާ އެމީހުން ލާން ގެންގުޅުނު އަންނައުނުތައް ގެނައި. ކުޑަކުދިން ކުޅެން ގެންގުޅުނު އެއްޗެހި ގެނެސް މަޖީދިއްޔާގައި އެވަގުތު ތިބި ކުދިންނަށް ހަދިޔާކުރި. އަންހެނުންނަށާއި ކުޑަކުދިންނަށް ބޭނުންވާނެ ތަކެތި މެދުކެނޑުމެއް ނެތި ދިޔައީ ލިބެމުން. އެއީ ތަފާތުދުވަހެއް

އެދުވަހު މަޖީދިއްޔާގައި ސްކައުޓެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވި އަހުމަދު ވަޖީހު ބުންޏެވެ.

ސުނާމީ ހާލުގައި ޖެހުނު ފަރާތްތަކަށް އެހީވުމަށް އެދުވަހު ސިފައިންނާއި، ސަރުކާރުގެ މުއައްސަސާތަކުންނާއި މަދަނީ ޖަމިއްޔާތަކުން ކުރި މަސައްކަތްތަކަކީ މީގެ ކުރިން އެފަރާތްތަކުން ތަޖުރިބާކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ސުނާމީ ކާރިސާގައި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް ނުހަނު ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ. ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތަށެވެ. އެދުވަހުގެ ހާދިސާގައި ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް ސީދާގޮތުންނާއި ނުސީދާގޮތުން އެކަމުގެ އަސަރުކުރިއެވެ.

ސުނާމީ ކާރިސާއަށް 20 އަހަރު ފުރިގެންދިޔައިރު، ގައުމު އޮތް ހާލަތުން މިއަދު ގިނަބަޔަކު ފާހަގަކުރަނީ އެދުވަހު ދިވެހިންގެ ފަރާތުން ފެނިގެންދިޔަ އެއްބައިވަންތަކަމެވެ. އެދުވަހުގެ ހާދިސާއިން ދައްކުވައިދިނީ، އަސްލު ދިވެހިންގެ ހުންނަންޖެހޭ ހޭޑިފޭޑިއެވެ.