މިއީ ދިވެއްސަކު އަތުން ލިޔުނު ގުރުއާން ފޮތްބައެއް!
ދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ފަންނުވެރި ބައެކެވެ. މި ފަންނުވެރިކަން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ދައްކުވައިދޭ އެއް ތަނަކީ ދިވެހިން އެ ދީނެއްގައި ސާބިތުވެ ތިބި އިސްލާމްދީނުގެ މިސްކިތްތަކެވެ. އިހުގެ މިސްކިތުގެ ގަލުވަޑާމާއި، ލިޔެލާޖެހުމާއި، ލާފެންލުން ފަދަ ކަންކަމުންވެސް ދިވެހި ކާާބަފައިންގެ ފަންނުވެރިކަން ފުރިހަމައަށް ހާމަވެގެންދެއެވެ.
ނަމަވެސް މިފަަހަރު ދިވެހިންގެ ފަންނުވެރިކަމާއި ދީނީ ލޯބި ހާމަވެފައިވަނީ ހއ.އިހަވަންދޫ އާޘާރީ މިސްކިތުގައިވާ ފޮތް ފޮއްޓަކުންނެވެ. ހާތިމް ޔޫސުފް ނަމަކަށް ކިޔާ ފަރާތަކުން އެރަށަށް ކުރި ދަތުރުގައި އެ މިސްކިތުގައި ހުރި ފޮތް ފޮށީގައިވާ އަތުން ލިޔެފައިވާ ގުރުއާންގެ ފޮތްތަކެއް ވަނީ އާންމުންނަށް ފޭސްބުކްއިން ދައްކާލާފައެވެ.
ހާތިމް ބުނިގޮތުގައި އެ ފޮތްފޮށީގައި 30 ޖުޒުއު ވަކީން 30 ފޮތުގައި ލިޔެ، ކޮންމެ ފޮތެއްގެ ފެށުމުގައި މުސްކުޅި ތާނައަކުރަކުން އެއް ޞަފްޙާގެ ތަޢާރަފެއް ލިޔެފައިވެއެވެ.
"މިޒަމާނު މީހަކަށް ދޭހަވާން އުނދަގޫ ގޮތްތަކެއް ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް، މި ލިޔެފައިވަނީ "އިހަވަންދޫ އިބްރާހީމް މުސްކުޅި ދޮންކަލޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ ބޭކަލެއްކަން ދޭހަވެއެވެ. އަދި އިހަވަންދޫ މާ މިސްކިތަށް ފޮތްބައި ވަޤުފުކޮށް "ޢުޘްމާނު ކަލޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ މީހަކަށް އެ ބަލަހައްޓަން ޙަވާލުކުރިކަމަށް ލިޔެފައިވެއެވެ" ހާތިމް ބުންެޏެވެ.
އެގޮތުން އެ ފޮތްތަކުގައިވާ ޤުރުއާން ލިޔެފައިވަނީ ރީތި ޢަރަބި ލިޔުމަކުންކަން ފާހަަގަކޮށްލެވެއެވެ. އެ ސޫރަތް ފެށޭ ތާނގައި ސޫރަތުގެ ނަމާއި އާޔަތްތަކުގެ ޢަދަދާއި މައްކީ ނުވަތަ މަދަނީ ސޫރަތެއްކަން ބަޔާންކޮށްފައިވާކަމަށް ހާތިމް މައުލޫމާތުދެއެވެ. މި ފޮތްތަކުގައި ތަޖުވީދާއި، ހުއްޓަންވީ ތަންތަންވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
"މި ޤުރުއާން ލިޔުނު އަހަރެއް ވަކި ފާހަގައެއް ނުކުރެވުނެވެ. އެހެނަސް އެ ފޮތް ފޮށީގައި މި ޤުރުއާނުގެ އިތުރުން ކަހުފު ސޫރަތް ފޮތްބައެއްވެސް އޮތެވެ. މިއީ އޭގެ ފަހުން ލިޔެވުނު އެއްޗެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މި ކަހުފު ފޮތްބައި ލިޔުނު ކަމަށް ޢަރަބިން ލިޔެފައިވަނީ ނަބީކަލޭގެފާނުގެ ހިޖުރައިން 1300 ވަނަ އަހަރުއެވެ. (ޢަރަބި ޢަދަދުން އެކަމަކު ލިޔެފައިވަނީ 1355 ކަމަށްވެސް މީހަކަށް ކިޔިދާނެއެވެ.) މި ކަހުފު ފޮތްބައި ލިޔުއްވި ބޭކަލަކީ ނޮޅިވަރަމް އުސްތާޛު އާދަމް ބިން ޙަސަން ކިޔާ ބޭކަލެކެވެ"، ހާތިމް ލިޔެފައިވެއެވެ.
ހާތިމް އިތުރަށްވަނީ އެ ފޮތްފޮއްޓަކީ މިސްކިތުގެ ވަގުފަކަށް ވާތީ އޭތި އެހެން ތަނަކަށް ގެންދަން ނުފެންނަކަމަށް ބުނެފައެވެ.
މި ލިޔުން ކަމުދިޔަނަމަ، ލައިކެއް ދެއްވާ
ކޮމެންޓް ކުރޭ
ކޮމެންޓްސް
މިހާތަނަށް ކޮމެންޓެއް ނެތް
