ކުށްކުރާ ކުޑަކުދިންނަށް އޮތް ހައްލަކީ އުމުރު ދަށްކުރުމެއް ނޫން، މާހައުލު ބަދަލުކުރުން: ޕީޖީ ޝަމީމް

ކުށްކުރާ ކުޑަކުދިންނަށް އޮތް ހައްލަކީ ކުރާ ކުށަށް ޒިންމާވާ އުމުރު ދަށްކުރުން ނޫންކަމަށާއި، ހައްލަކީ އެކުދިންގެ މާހައުލު ބަދަލުކުރުންކަމަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް (ޕީޖީ) ހުސައިން ޝަމީމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ޕީޖީ ޝަމީމްގެ ބްލޮގްގައި "ކުށްކުރާ ކުޑަކުދިން – ޙައްލަކީ ޢުމުރު ދަށްކުރުމެއް ނޫން، މާޙައުލު ބަދަލުކުރުން" ގެ ނަމުގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއްގައި އެބޭފުޅާ ވިދާޅުވީ ކުށްކުރާ ކުޑަކުދިންގެ މައްސަލައަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ ޢަދުލުގެ ނިޒާމުގައި ޙައްލެއް ހޯދިފައިނުވާ މައްސަލައެއް ކަމަށާއި ޤާނޫނެއް އޮތް ނަމަވެސް އެ ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ކާމިޔާބާއި ގާތަށްވެސް ނުދެވޭ ކަމަށެވެ.

ބޮޑެތި މީހުން ކުށްކުރާ ސަބަބުތަކާއި ކުޑަކުދިން ކުށް ކުރާ ސަބަބުތައް ތަފާތުކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން ޕީޖީ ވިދާޅުވީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުށްކުރާ ކުދިންނާބެހޭ ފުރިހަމަ ދިރާސާއެއް ހެދިފައިނުވާއިރު، ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ދެކޭ ގޮތުގައި، ކުށްކުރުމާ ގާތަށް ދެވިދާނެކަމަށް ފެންނަ 200 ވަރަކަށް ކުދިން ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ކަމަށެވެ.

"9 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު، ހެނދުނު ހޭލައިގެން މިއަދު ކުށެއް ކޮށްލާނަމޭ ހިތަށް އަރާނެކަމަކަށް، ކުޑަކުދިންނާ ގާތުގައި އުޅޭ، އެ ކުދިންގެ ވިސްނުން ހުންނަ ގޮތް އެނގޭ މީހަކު ޤަބޫލުކޮށްފާނެއެކޭ އަޅުގަނޑުގެ ހިތެއް ނުބުނެއެވެ."

ޕީޖީ ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ކުށްކުރާ މީހުންގެ އާބާދީއަކީ 1500 އާއި 2000 އާ ދެމެދުކަމަށް ބަލައިގެން ހިސާބު ޖަހައިފިނަމަ، އެ 200 ކުދިން މިހާރު އެ ހިނގާމަގު ބަދަލު ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، މިއީ ޤައުމީ މައްސަލައަކަށް ވެދާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ޕީޖީ ޝަމީމް ވަނީ ފާޅުކުރައްވާފައެވެ.

ޕީޖީ ޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ޖިނާއީ ތަޙުޤީޤުކުރުމާއި، ދަޢުވާކުރުމާއި ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި، އިޖްތިމާޢީ މައްސަލަތަކަށް އޮތް ޙައްލެއް ނޫން ކަމަށާއި، ޖަލުގެ އާބާދީގެ 70% އަށްވުރެ މަތީ މީހުންނަކީ މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަތަކުގައި ޖަލުގައި ތިބި މީހުންނަށް ވާއިރު، ޖިނާއީ ދަޢުވާކޮށް، މީހުން ޖަލަށް ލައިގެން ކަމެއް ޙައްލުވާނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ ހައްލުވާނެ ކަމަށެވެ.

ޕީޖީ ވިދާޅުވީ އެބޭފުޅާ ދެކިލައްވާގޮތުގައި، އަލަށް ކުށްކުރާ ކުޑަކުއްޖަކު ޖަލަށްލުމުން، ޖަލުން އޭނާއަށް ދަސްވާނެކަމަށް ލަފާކުރާ ކަންތައްތަކަށް ބަލާއިރު، މިއީ ކުޑަކުދިން ކުށުން ދުރުހެލިކުރުވުމަށްޓަކައި ކުރަން އެހައި ރައްކާތެރިކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ. އަދި އެބޭފުޅާ ސިފަ ކުރެއްވި ގޮތުގައި މި ކަމަކީ "ކުދިން އަލިފާނުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި، އަލިފާން ގެންގުޅޭ ތަނަކަށް ގެންދިއުން ކަހަލަ ކަމެއް" އެވެ.

މިއާއިއެކު ޕީޖީ ޝަމީމް ވިދާޅުވީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުޑަކުދިން ކުށްކުރާކަމަށް ފެންނަނީ، އެކުދިންގެ މާޙައުލުން އެކަމަށް ހިތްވަރު ލިބޭތީކަމަށާއި، ކުޑަކުދިން ކުށްކުރުމުން ދުރުހެލިކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންވީ އެއްކަމަކީ ކުށުގެ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ކުދިން ތިބި މާޙައުލު ބަދަލުކުރެވޭތޯ ބެލުން ކަމަށެވެ.

އެ ކަން ކުރުމުގެ ބާރު، ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މީހުންނަށް އެބައޮތް ކަމަށާއި، ދައުލަތުގެ ވަޞީލަތްތައްވެސް އެކަމަށް ހޭދަކޮށްގެން، އެކުއްޖާއާއި އެކުއްޖާގެ ވަށައިގެންވާ މާޙައުލު އެއްކޮށް ބަދަލުކުރެވޭތޯ ބަލަންޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ޕީޖީ ވިދާޅުވިއެވެ.

"އެކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންގެ ވަޒީފާއެއް ނެތްނަމަ، ވަޒީފާއެއް ހޯދައިދޭންވީއެވެ. ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން އެ ކުދިންނަށް އިތުރު ޚާއްޞަ ފުރުޞަތުތައްވެސް ލިބޭނޭގޮތް ހަދަންވީއެވެ. ޔުނިވަރސިޓީތަކާއި ވޮކޭޝަނަލް ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި އެ ކުދިން ބައިވެރިކޮށް، ނުރަނގަޅު ރަޙްމަތްތެރިންނާއެކު ހޭދަކުރަން ލިބޭ ވަގުތު މަދުކުރެވޭތޯ ބަލަންވީއެވެ."

ޕީޖީ ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ.

އަމިއްލަ ދަރިން ވެސް ނުރަނގަޅު ކަމެއް ކުރުމުން ދޫކޮށްނުލާ ފަދައިން މި ކުދިންވެސް ދޫކޮށްނުލާ،  މާޙައުލު ބަދަލުކުރުމަށްކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓަކީ ކުއްޖަކު ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމަށް ހިނގާ ޚަރަދަށްވުރެ ކުޑަ، އޭގެ ނަތީޖާ މާ ރަނގަޅުވާނެ އިންވެސްޓްމަންޓެއްކަމަށް ޕީޖީ ޝަމީމް ވިދާޅުވިއެވެ.