"14 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު، މަރުގެ މައްސަލައެއްގައި ހައްޔަރު ކުރުމުގެ ކުރިން، 191 ފަހަރު ފުލުހުންގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވޭ"

އުމުރުން އެންމެ 14 އަހަރުގެ ކުއްޖަކު، މަރުގެ މައްސަލައެއްގައި ހައްޔަރު ކުރެވުނު އިރު، އޭގެ ކުރިން އެކުއްޖާ އެކި ކުށްތައް ކޮށްގެން 191 ފަހަރު ފުލުހުންގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށް ކުރީގެ ބަންޑާރަ ނާއިބު ޢާއިޝަތު އާޒިމާ ޝަކޫރު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ސަންގު ޓީވީން މިރޭ ގެނެސްދެމުންދާ، އިލްމީ ބަހުސް ޕްރޮގްރާމް ގައި މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމާއި ގުޅިގެން ވާހަކަދައްކަވަމުން، ޢާޒިމާ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށްވެސް މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒު ނުކުރެވިފައިވާ ގިނަ ސަބަބުތަކެއް ވާކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ މުއާހަދާ ތަކާއި ގުޅިގެން އަންނަ ފިއްތުންތައް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި އޭބާ ފާހަގަކުރެއްވީ މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމާއި ދެކޮޅަށް ޔޫއެން ނުވަތަ އދ ގައި ނަގާ ވޯޓެވެ.

2007 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 7 ފަހަރު އެ ވޯޓު ނަގާފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި އާޒިމާ ވިދާޅުވީ، އަދުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާޙީމް މުހައްމަދު ޞާލިހުގެ މިސަރުކާރުން އދ. ގައި ވަކާލާތު ކުރައްވަމުންދަނީ މަރުގެ އަދަބު ދިނުމާއި ދެކޮޅަށް ކަމަށެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގައި މީގައި ނަގާ ޕޮސިޝަނަށް ބަލާއިރު، މިހާރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި މިއޮތް ސަރުކާރު މި ފެންނަނީ މަރުގެ އަދަބާއި ދެކޮޅަށް އދ ގައި ވަކާލާތު ކުރައްވާ ސަރުކާރެއްގެ ގޮތުގައި. މިމައްސަލާގައި ހުރިހާ ސަރުކާރަކުން ގަބޫލުކުރާ އެއް ޕޮސިޝަނެއް އޮތް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަށް ފާހަގައެއް ނުކުރެވޭ.

ކުރީގެ ބަންޑާރަ ނާއިބު ޢާއިޝަތު އާޒިމާ ޝަކޫރު

އާޒިމާ ވިދާޅުވީ، މަރުގެ އަދަބު ދިނުމާއި ދެކޮޅަށް އެންމެ ގިނައިން ވަކާލާތުކުރާ އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައިވެސް، ކުށްތައް މަދުކޮށް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، އެމެރިކާގެ 27 ސްޓޭޓެއްގައި މަރުގެ އަދަބު ދެމުންދާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އަދި މީގެ އިތުރުން ވެސް ސިންގަޕޫރުގައިވެސް މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ ތަކާއި މަރުގެ މައްސަލަ ތަކުގައި އަދަބެއްގެ ގޮތުގައި މަރުގެ އަދަބު ދީ އެކަން ތަންފީޒުކުރަމުންދާ ކަމަށް އާޒިމާ ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެގައުމަކީ ކުށް މަދު، އަމާން ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކޭއިރު، އެއީ ކުށްތަކަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދޭ ގައުމެއްކަންވެސް އާޒިމާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އާޒިމާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ދިވެހިރަާއްޖޭގެ އަވަށްޓެރި އިންޑިޔާ، ޕާކިސްތާން، ބަންގްލަދޭޝް ފަދަ ގައުމުތަކުގައިވެސް ރޭޕް ފަދަ ކުށްތަކަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ވަރަށް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ކުށްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަރުގެ އަދަބު މިހާރުވެސް ދެމުންދާކަން އާޒިމާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މިއާއެކު ރާއްޖޭގެ ކުށުގެ ވެއްޓަށް ނަޒަރު ހިންގާލަމުން އާޒިމާ ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގައި ކުށްކުރުން ގިނަވެ، ހާލަތު ގޯހުން ގޯހަށް ދާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، މަރުގެ މައްސަލަތަކުގެ ނުރައްކާތެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް މައްޗަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. މީހުން އިހާނަތި ގޮތްގޮތަށް މަރާފައި، އެއްލާލުމާއި، މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އަނެކާގެ ފުރާނަ ދުއްްވާލުންފަދަ ކަންކަން ރާއްޖޭގައި މިހާރު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރު ވަމުންދާއިރު، އެއީ ކުށްތަކުގެ ނުރައްކާތެރިންކަން އިންތިހާއަށް މަތިވަމުންދާ ކަން ދޭހަކޮށްދޭ ކަންކަން ކަމަށް އާޒިމާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"2018 އާއި ހަމައަށް އެކުލަވާލެވިފައިވާ ތަފާސް ހިސާބުތަކުން، ދިވެހިރަާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނަ ފަހަރަށް އޭރު ހައްޔަރު ކޮށްފައި ހުރީ، 26 އަހަރުގެ މީހެއް. އޭނާ އެހާ ހިސާބަށް 90 ފަހަރު ހައްޔަރު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް މައުލޫމާތު ތަކުން ފެންނަން އެބަހުރި. މަރުގެ މައްސަލައެއްގައި ޝާމިލްވި އެންމެ ކުޑަ ކުއްޖާގެ އުމުރަކީ އޭރު (2018) ގައި އަޅުގަނޑުމެން ބަލާލިއިރުގައި 14 އަހަރު. އެހާ ހިސާބަށް ދިޔައިރު އޭނާ ފުލުސް އޮފީހަށް ހާޒިކޮށް، މަގުމަތިން ހިފަހައްޓައި، ފުލުހުންގެ އެޓެންޝަން އަށް 191 ފަހަރު އައިސްފައި އެބަހުރި."

ކުރީގެ ބަންޑާރަ ނާއިބު ޢާއިޝަތު އާޒިމާ ޝަކޫރު

އާޒިމާ ވިދާޅުވީ، ސިޔާސީ މަޝްރަހުގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތައް ޑިމޮކްރަސީ އާއި ގާނޫނު އަސާސީ އާއި، މިނިވަންކަމާއި ކަންކަން ރާއްޖެއަށް ގެނައުމުގައި އަވަދިނެތި އުޅެމުންދާއިރު، ކުށްތައް ބޮއްސުންލާ، ކުށްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ސިސްޓަމް އެއްކޮށް ހަލާކުވަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި ކުށްތައް މަދުކުރުމަށް އެދެވޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރެވޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.