ރޮހިންޖާ ޤަތުލުޢާންމުގެ ޒިންމާ މިޔަންމާ އުފުލަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އައިސީޖޭއިން ކަނޑައަޅައިފި
ރޮހިންޖާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގި ޤަތުލުޢާންމުގެ ޒިންމާ މިޔަންމާއިން ނަގަންޖެހޭނެ ކަމަށް، ގެމްބިއާއިން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި ބައިނަލްއަޤުވާމީ ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (އައިސީޖޭ) އިން ނިންމައިފިއެވެ.
ދައުލަތެއްގެ މައްޗަށް ޤަތުލުޢާންމުގެ ޒިންމާ އެޅުވި މިއީ އެ ކޯޓުގެ ތާރީޚުގައި ވެސް ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. 19 ނޮވެމްބަރު 2026 ގައި އިއްވި ޙުކުމުގައި، މިޔަންމާގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން އުތުރު ރަކީން ސްޓޭޓްގައި ރޮހިންޖާ އެތައް ހާސް ބައެއް މަރައި، ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ޖިންސީ އަނިޔާ ހިންގައި، ކުޑަކުދިންނާ ދެކޮޅަށް ވެސް އިންތިހާ އަނިޔާވެރި ޢަމަލުތައް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ. އެ ޖަރީމާތައް ހުއްޓުވުމާއި ކުށްވެރިންނަށް އަދަބު ދިނުމުގައި މިޔަންމާ ނުކުޅެދިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ.
އައިސީޖޭގެ އަމުރުގައި، 2017 ގެ "ކްލިއަރެންސް އޮޕަރޭޝަންސް" ގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް ދަޢުވާ ހިންގުމަށް މިޔަންމާއަށް އެންގިއެވެ. ހަމައެހެންމެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ރޮހިންޖާ ރައްޔިތުންނަށް ދިނުމަށާއި، ގެދޮރު ގެއްލި ރެފިއުޖީންގެ ގޮތުގައި ތިބި މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަމާ އެކު އެނބުރި ވަޒަނަށް ދިއުމުގެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް ވެސް ކޯޓުން އަންގާފައިވެއެވެ.
ޖެނޮސައިޑް ކޮންވެންޝަންގެ ބައިވެރިއެއްގެ ޙައިޞިއްޔަތުން މި މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވާނެ ކަން އެންމެ ފުރަތަމަ އިޢުލާންކުރީ ދިވެހިރާއްޖެއިންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އޭޖެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންނެވީ ބަންޑާރަނައިބު އަޙްމަދު އުޝާމެވެ. ރާއްޖެ ތަމްސީލުކުރެއްވީ ޕްރޮފެސަރ އަމާލް ކްލޫނީ އާއި ޕްރޮފެސަރ ފިލީޕާ ވެބް ކޭ.ސީ. އެވެ. ރާއްޖެއިން ހުށަހެޅި ނުކުތާތަކުގައި، ޤަތުލުޢާންމު ހިންގި ފަރާތްތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް ދަޢުވާ ހިންގުމުގެ ޒިންމާއަށާއި، އެ ތަޙްޤީޤުތައް އަވަސް، މިނިވަން، މުސްތަޤިއްލު އަދި ހެޔޮ ނިޔަތުގައި ހިންގާ ތަޙްޤީޤުތަކަކަށް ވާންޖެހޭ ކަމުގެ އުސޫލުތައް ހިމެނުނެވެ. ގެމްބިއާއިން އެ ނުކުތާތަކަށް ތާއީދުކުރި ކަން ޙުކުމުގެ ޕެރެގްރާފް 511 އަދި 516 ގައި ކޯޓުން ފާހަގަކުރިއެވެ. ޝަރީޢަތުގައި އިންސާފުވެރި ޝަރީޢަތެއްގެ ސިފަތައް ހުންނަންޖެހޭ ކަމާއި، ޤަތުލުޢާންމުގެ ކުށާ އެކަށީގެންވާ ހަރުކަށި އަދަބެއް ކަނޑައެޅެންޖެހޭނެ ކަމަށް ރާއްޖެއިން ހުށަހެޅި ނުކުތާއަށް ވެސް ޕެރެގްރާފް 518 ގައި ކޯޓުން ތާއީދުކުރިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޮންވެންޝަންގެ ދަށުން އަދަބު ލިބެންޖެހޭ ހުރިހާ ޢަމަލަކަށް ދަޢުވާކުރެވޭ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ޤައުމުތަކުން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ރާއްޖެއިން ވަކާލާތުކުރި ނުކުތާއަށް ޕެރެގްރާފް 559 ގައި ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރިއެވެ.
ބަންޑާރަނައިބު އަޙްމަދު އުޝާމް ވިދާޅުވީ: "ދިވެހިރާއްޖެއިން މި މައްސަލައަށް ތަދައްޚުލުވެފައިވަނީ، ޤަތުލުޢާންމު ހިންގާ ފަރާތްތަކަށް އަދަބު ނުލިބި ދޫވެފައި އޮތް އޮތުމާ ދެކޮޅުހަދައި، ޤަތުލުޢާންމުގެ ޝިކާރައަށްވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އިންސާފު ހޯދައިދީ، އެ ޢަމަލު ހިންގާ ފަރާތްތައް ޒިންމާކުރުވުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައެވެ. ރޮހިންޖާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނަށް އިންސާފު ލިބެންޖެހޭ ކަމަށާއި، ދައުލަތުގެ މަތީ މަޤާމުތަކުގައި ތިބޭ ފަރާތްތައްވެސް ހިމެނޭހެން މިކަމުގައި ޒިންމާވާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުގެ މައްސަލަ މިޔަންމާއިން ވަގުތުން ތަޙްޤީޤުކޮށް، ދަޢުވާކޮށް، އެފަރާތްތަކަށް އަދަބު ދޭންޖެހޭނެ ކަމަށް އައި.ސީ.ޖޭ. އިން ކަނޑައެޅުއްވި ކަނޑައެޅުއްވުމަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން މަރުޙަބާ ކިޔަމެވެ. ޖެނޮސައިޑް ކޮންވެންޝަން ނެގެހެއްޓުމުގައާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބޮޑެތި ޖަރީމާތަކަށް އަދަބު ނުލިބި ދޫވެގެންދާ ދިއުން ހުއްޓުވުމަށާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކުގެ ތެރެއިން އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި އިންސާނީ ކަރާމާތް ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން އަބަދުވެސް ސާބިތުކަމާއެކު ދެމިއޮންނާނެއެވެ."
އަމާލް ކްލޫނީ އާއި ފިލީޕާ ވެބް ކޭ.ސީ. ވިދާޅުވީ: "މި ތާރީޚީ ޙުކުމަކީ، މިހާރުވެސް ރެފިއުޖީ ކޭމްޕްތަކުގައި ނިކަމެތި ހާލުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ އެތައް ބަޔަކު ހިމެނޭހެން، މި ޖަރީމާގެ ޝިކާރައަކަށްވި ފަރާތްތަކުން އެތައް ދުވަހެއް ވަންދެން އިންތިޒާރުކުރަމުން އައި ޙުކުމެކެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އައި.ސީ.ޖޭ. އިން މިވަނީ ޤަތުލުޢާންމު ހިންގުމުގެ ޒިންމާ ދައުލަތަކުން ނަގަންޖެހޭކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. ކުށްވެރިންނަށް ދައުލަތްތަކުން ޙިމާޔަތް ނުދެވޭނެ ކަމާއި، ޖެނޮސައިޑް ކޮންވެންޝަންގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މިންގަނޑުތަކާ އެއްގޮތަށް އެ ފަރާތްތަކުގެ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް ދަޢުވާކުރަންޖެހޭނެ ކަންވެސް ކޯޓުން މިވަނީ ސާފުކޮށްދެއްވާފައެވެ. މިޔަންމާއިން ވަގުތުން ކޯޓުގެ މި ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކޮށް، ޝިކާރައަކަށްވި ފަރާތްތަކަށް ޙައްޤުވާ ބަދަލު ދޭންޖެހެއެވެ."
މިއީ ޖެނޮސައިޑް ކޮންވެންޝަންގެ ދަށުން ޤަތުލުޢާންމުގެ ޒިންމާ ދައުލަތެއް ނަގަންޖެހޭ ކަމަށް އައިސީޖޭއިން ކަނޑައެޅި ފުރަތަމަ ޙުކުމެވެ.
މި ލިޔުން ކަމުދިޔަނަމަ، ލައިކެއް ދެއްވާ
ކޮމެންޓް ކުރޭ
ކޮމެންޓްސް
މިހާތަނަށް ކޮމެންޓެއް ނެތް