ޗާގޯސްގެ މިނިވަންކަން މޮރިޝަސްއަށް ދިނުމަށް އިނގިރޭސިން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރި: އުޝާމް

ޗާގޯސްގެ މިނިވަންކަން މޮރިޝަސްއަށް ދިނުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެއަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުރިކަމަށް އެޓާނީ ޖެނެރަލް އަހުމަދު އުޝާމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ޗާގޯސްގެ މައްސަލާގައި އުޝާމް މިހެން ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައެވެ. ޗާގޯސްގެ މައްސަލާގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން މިހާރު ވަނީ ޗާގޯސްގެ ރަށްތަކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރުތައް މޮރިޝަސްއަށް ދިނުމަށް ނިންމާފައެވެ.

މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އުޝާމް ވިދާޅުވީ ޗާގޯސް މައްސަލާގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން ނިންމި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން މުޅި މައްސަލާގައި ރާއްޖެއިން  ގެންގުޅެމުން އައި ރޭވުންތައް ބަދަލުކުރަން ޖެހޭނޭކަމަށެވެ. އުޝާމް ވިދާޅުވީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެ ނިންމުމާއެކު މި މައްސަލާގައި ރާއްޖެއަށް ލަފާދޭ ބޭރުގެ ކަމާބެހޭ މާހިރުންގެ ޓީމާއެކު ވާހަކަތައް ބާއްވަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.

އިންޓަރނޭޝަނަލް އެކްސްޕާޓުންނާއި އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވަކީލުންގެ ޓީމާ މަޝްވަރާކުރަމުން މިދަނީ މިކަމުގައި ދެން ކުރިއަށްދާނެ އެންމެ ރަނގަޅުގޮތަކީ ކޮބައިތޯ

އުޝާމް ވިދާޅުވިއެވެ.

އެޓާނީ ޖެނެރަލް އުޝާމް ވިދާޅުވީ، ޗާގޯސް މައްސަލާގައި ރާއްޖެއަށް ލަފާދޭ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެކްސްޕާޓުންނާއި އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވަކީލުންގެ ޓީމާއެކު ކުރިއަށްދާ މަޝްވަރާތަކުގައި ލަފާ ލިބުނުހާ އަވަހަކަށް މި މައްސަލައިގެ ރިޕޯޓް މުރާޖައާކުރުމަށްފަހު ކެބިނެޓަށް ހުށަހަޅައިގެން ކުރިއަށްދާނޭ ކަމަށެވެ.

ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރުތައް މޮރިޝަސް އާ ހަވާލުކުރުމަށް ނިންމުމާއި ގުޅިގެން އިނގިރޭސި ހާރިޖީވަޒީރު ޑޭވިޑް ލެމީ ދެއްވި ސްޓޭޓްމެންޓެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މި ނިންމުން ނިންމި ނަމަވެސް ޑިއޭގޯ ގާސިއާގައި އެމެރިކާ އަދި އިނގިރޭސިން ހިންގަމުން އަންނަ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް އަދިވެސް ހިންގަމުންދާނީ އެ ދެ ޤައުމުންކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ، މިއީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅިގެންދިޔަ މުހިއްމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެ ސަރަހައްދުގެ ރަށްތައް ދޫކޮށް އެހެން ތަންތަނަށް ހިޖުރަކުރި މީހުންނަށް އެ ރައްތަކަށް އައުމުގެ މަގުފަހިވެގެންދާނޭކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި މޮރިޝަސްގެ ރަށްވެހީންނަށްވެސް ޗާގޯސްގެ ރަށްތަކުގައި ވަޒަންވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެއެވެ.

އިނގިރޭސިން އަންނަނީ 1814 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ފޯޅަވަހި ސަރަހައްދު ކޮންޓްރޯލްކުރަމުންނެވެ. އެއަށްފަހު އިނގިރޭސިން ވަނީ މޮރިޝަސްގެ ކިބައިން 1965 އަހަރު ޗާގޯސްގެ ރަށްތަށް ނިގުޅައިގަނެފައެވެ. މިކަމުގެ ތެރެއިން ޗާގޯސްގެ ރަށްތަކުގައި ދިރިއުޅެމުން އައި 2000 ހަށްވުރެ ގިނަ ރައްޔިތުން ވަނީ މޮރިޝަސް އާއި އެނޫންވެސް ބައެއް ތަންތަނަށް ފޮނުވާލާފައެވެ.

އިންޓަރނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް، ނުވަތަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ކޯޓުން ވަނީ 2019 ވަނަ އަހަރު ޗާގޯސްގެ ރަށްތައް އިނގިރޭސިން ދޫކޮށްލަންޖެހޭކަމަށް ނިންމާފައެވެ. އެގޮތުން ޗާގޯސްގެ ރަށްތަކުން އެރަށްތަކުގައި އޭރުތިބި މީހުން ފޭބުމަށް އިނގިރޭސިން އެންގި އެންގުމަކީވެސް ގޯސް ނިންމުމެއްކަމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ކޯޓުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުގެ ސަރުކާރުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ މައްސަލާގައި އަމަލުކުރި ގޮތުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އެކްސްކްލޫސިވް އިކޮނޮމިކް ޒޯން (އީއީޒެޑް) ގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުން ކަނޑުގެ ބޮޑު ބައެއް ގެއްލިފައިވާތީ އެ މައްސަލަ ދިރާސާކޮށް ގެއްލިފައިވާ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުން ހޯދުމަށް ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރާނޭކަމަށް އަދުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.