ނޫސްވެރިން މެރުމުންވެސް އެއްވަނަ އިސްރާއިލަށް؛ މިއީ އެ ލިސްޓުގެ ކުރީގައި އޮންނަތާ ތިންވަނަ އަހަރު

2025 ވަނަ އަހަރު އެންމެ ގިނަ ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވަނީ ނިރުބަވެރި އިސްރާއިލު ޖަމާޢަތުން ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފިއެވެ. މިއީ އެންމެ ގިނަ ނޫސްވެރިން މަރާލި ބަޔަކަށް އިސްރާއިލު ވި ތިންވަނަ ފަހަރެވެ.

ރިޕޯޓަރުސް ވިތައުޓް ބޯޑަރސް (އާރްއެސްއެފް) އިން އަންގާރަ ދުވަހު ނެރުނު އަހަރީ ރިޕޯޓުގައިވާގޮތުން، ޣައްޒާގައި ނަސްލު ނައްތާލުމަށް އިސްރާއިލުން ހިންގަމުންދާ ޖަރީމާތަކުގެ ތެރެއިން މިއަހަރު އެކަނިވެސް ފަލަސްތީނުގެ 29 ނޫސްވެރިން ވަނީ ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ.

އަދި ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން މި އަހަރު ޖުމްލަ 67 ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވާކަމަށް ރިޕޯޓުގައިވާއިރު މިދިޔަ އަހަރު މަރާލާފައިވަނީ 66 ނޫސްވެރިން ކަމަށް ބުނެފައިއެވެ.

"މިއީ ނޫސްވެރިންނަށް ނަފްރަތުކުރުމުގެ ނަތީޖާ. އެ ނަފުރަތުގެ ސަބަބުން މި އަހަރު 67 ނޫސްވެރިން މަރާލެވުނީ. އެއީ ނޭނގި ނުވަތަ އެކްސިޑެންޓްލީ ވީ ކަމެއް ނޫން. އަދި އެއީ އެހެން ކަމަކާ ގުޅިގެން ކުރި ކަމެއްވެސް ނޫން. އެމީހުން މަރާލާފައިވަނީ އެމީހުންގެ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން. އެމީހުންނަކީ ނޫސްވެރިންނަށް ވީމާ“

އާރްއެސްއެފްގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ތިބޯ ބްރޫޓިން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

ބުރޫޓިން ވަނީ ނޫސްވެރިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމިއްޔާތަކާ ސަރުކާރުތަކުންވެސް ނުކުޅެދިފައިފައިވާކަން ފާހަގަކޮށްފައެއެވެ.

ނޫސްވެރިންނަށް ދުނިޔޭގައި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ދެވަނަ ގައުމަކީ މެކްސިކޯއެވެ. މިދިޔަ އަހަރު އެގައުމުން 9 ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވެއެވެ. އަދި ޔުކްރެއިން 3 ނޫސްވެރިން މަރުވެފައިވާއިރު، ސޫދާނުން މި އަހަރު 4 ނޫސްވެރިން މަރުވެފައިވެއެވެ. އާރްއެސްއެފް އިން ބުނާ ގޮތުގައި، މިގައުމުތަކަކީ ނޫސްވެރިންނަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ގައުމުތަކެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން މިދިޔަ އަހަރު ނޫސްވެރިން ޖަލަށް ލެވިފައިވާ އަދަދުތައްވެސް އާރްއެސްއެފް އިން އާއްމު ކޮށްފައިވާއިރު ލިސްޓުގެ ކުރީގައި އޮތް ޗައިނާއިން ވަނީ 121 ނޫސްވެރިން ޖަލަށްލާފައެވެ. އަދި ރަޝިޔާއިން 48 ނޫސްވެރިން ޖަލަށްލާފައިވާއިރު މިޔަންމާ އިން 47 ނޫސްވެރިން ޖަލަށްލާފައިވެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ 1 ގެ ނިޔަލަށް، 47 ގައުމަކުން 503 ނޫސްވެރިން ހައްޔަރުކޮށްފައިވެއެވެ.

ރިޕޯޓުން ހާމަވި ގޮތުގައި، މިއަހަރު، 37 ގައުމަކުން 135 ނޫސްވެރިން ގެއްލިފައިވާއިރު، 20 ނޫސްވެރިން ވަނީ ރަހީނުކޮށްފައެވެ. މިދިޔަ 12 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުވި 67 ނޫސްވެރިންގެ ތެރެއިން 43 އިންސައްތަ ޝަހީދުކޮށްލާފައިވަނީ އިސްރާއިލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ކަމަށް އާރްއެސްއެފްއިން ބުނެއެވެ.

ޣައްޒާގައި ނޫސްވެރިންނަށް ދިން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއަކީ އޮގަސްޓު 25 ވަނަ ދުވަހު ޣައްޒާގެ ދެކުނުގައިވާ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ދިން ހަމަލާއެކެވެ. މި ހަމަލާގައި 5 ނޫސްވެރިން ޝަހީދުވިއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަލްޖަޒީރާގެ ފޮޓޯގްރާފަރ މުހައްމަދު ސަލާމާގެ އިތުރުން ރޮއިޓަރސް އަދި އެސޯސިއޭޓެޑް ޕްރެސްގެ ނޫސް އެޖެންސީތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ނޫސްވެރިން ހިމެނެއެވެ.

ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ އަލްޖަޒީރާގެ ނޫސްވެރިޔާ ޝިރީން އަބޫ އަގްލާގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ، ޝިރީން.ޕީއެސް ވެބްސައިޓުގައި ބުނެފައިވާގޮތުން، ޣައްޒާގެ ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ ޖަރީމާ ފެށުނުތާ 26 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތަކުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 300 ނޫސްވެރިންނާއި މީޑިއާގެ މަސައްކަތްތެރިން ވަނީ ޝަހީދުކޮށްލާފައެވެ. އެއީ ކޮންމެ މަހަކަށް ބަލާނަމަ މަހަކު 12 ނޫސްވެރިންނެވެ.

މީޑިއާ ގްރޫޕްތަކާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކުން އެދެމުންދިޔަ ނަމަވެސް، އިޒްރޭލުން ވަނީ ޣައްޒާއަށް ބޭރުގެ ނޫސްވެރިން ވަނުން މަނާކޮށްފައެވެ. ބޭރުގެ ނޫސްވެރިންނަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ އޮންނަނީ އިސްރާއިލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮންޓްރޯލް ކުރާ ދަތުރުތަކުގައި އެކަންޏެވެ.