ރިޕޯޓާޒް ވިތައުޓް ބޯޑާސް، (އާރުއެސްއެފް)އިން އަހަރަކު އެއް ފަހަރު ނެރޭ ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސް ނުވަތަ ނޫސްވެރިކަމުގެ ހާލަތު ދަރަޖަ ކުރާ އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖެ 13 ދަރަޖަ ފަހަތަށް ވެއްޓި 100 ވަނައިގައި ހިމެނިއްޖެ އެވެ.

ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ފާހަގަކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ދުވަސް، މޭ 3ގައި އާންމު ކުރާ ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެސްގައި މިދިޔަ 2022 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ އޮތީ 87 ވަނައިގަ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއަދު އާންމުކުރި ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ ވަނީ 100 ވަނައަށް ވެއްޓިފަ އެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ރާއްޖެ މިހާރު އޮތީ "ޕްރޮބުލޮމެޓިކް" ކެޓަގަރީ ނުވަތަ ނޫސްވެެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް ހުރި ގައުމުތަކުގެ ކެޓަގަރީގަ އެވެ.

މި ސަރުކާރުގައި ވިދިވިދިގެން ދެ އަހަރު، ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ ދަށްވުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އާރުއެސްއެފްގެ އޭޝިޔާ ޕެސިފިކް ޑެސްކުގެ ވެރިޔާ، ޑެނިއަލް ބެސްޓާ ވިދާޅުވީ، މިދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ރާއްޖެ 13 ދަރަޖަ ދަށަށް ގޮސް، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ހާލަތު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ދަށަށް ގޮސްފައިވާކަން އެއިން ހާމަވެފައިވާ ކަމަށެވެ.

އަދި މީގެ ސަބަބެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ، ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ ސިޔާސަތުގެ ހަރުދަނާކަން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގެއްލިފައިވުން ކަމަށާ، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ތާއީދުކުރައްވައި ވެވަޑައިގެންނެވި ހުރިހާ ވައުދުތައް ފުއްދަވާފައި ނުވުން ކަމަށެވެ.

"ކަންބޮޑުވާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ހެއްކާ ބެހޭ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށުމާ އެކު ގާނޫނީ އޮނިގަނޑު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފަ އެވެ. މި ގާނޫނަށް އިސްލާހުތަކެއް ގެންނަން ހުށަހެޅި ނަމަވެސް މަސްދަރުގެ ސިއްރު ނުހިފެހެއްޓިދާނެ ކަމުގެ ނުރައްކާ އަދިވެސް އެބައޮތެވެ. އެއާ އެކު، ނޫސްވެރިންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން އަދިވެސް އޮތީ ކަންބޮޑުވާ ދަރަޖައެއްގަ އެވެ. ގިނަ އަދަދެއްގެ ނޫސްވެރިންނަށް ބޮޑެތި އިންޒާރުތަކެއް ދީފައި ވާއިރު، އަހުމަދު ރިލްވާން ގެއްލުވާލުމާއި ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލާގައި އަދަބު ނުދެވުން އަދިވެސް އޮތީ އެ ގޮތަށެވެ." ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ ދަށްވުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އާރުއެސްއެފްގެ އޭޝިޔާ ޕެސިފިކް ޑެސްކުގެ ވެރިޔާ، ޑެނިއަލް ބެސްޓާ ވިދާޅުވިއެެވެ. 

މި ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައުމަށް ފަހު އަބުރުގެ ގާނޫނު އުވާލުން ފަދަ ކަންކަން ކުރުމާ އެކު ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ ރަނގަޅުވެގެން ދިޔަ އެވެ. އެގޮތުން، 2021ގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖައަކީ 72 އެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކާ ވެސް އެ އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ މި ދަނީ ދަށްވަމުންނެވެ.

ރައީސް އަބްދުالله ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ނޫސްވެރިންކަމާއި ނޫސްވެރިންނަށް އެޅި ހުރަސްތަކާ އެކު އެ ސަރުކާރު ނިމުނު އިރު ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖައަކީ 120 އެވެ. އެއީ ނޫސްވެރިކަމަށް އުނދަގޫ ހާލަތްތައް ހުރި ކެޓަގަރީ އެވެ.

ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެސްގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަޖަ އަނެއްކާ ވެސް ދަށަށް ދާން ފެށުމާ ވިދިގެން އެމްޖޭއޭގެ ރައީސް އަލީ ރިފްޝާން ވިދާޅުވީ، ނޫސްވެރިކަމާއި ނޫސްވެރިން ހިމާޔަތްކޮށް އެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގެވެސް ވާޖިބަކަށް ހަދަން ޖެހޭކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ފެންނަނީ އެ ވާޖިބުގެ މަތިން ކޮންމެ ސަރުކާރަކުން ވެސް ހަނދާން ނެތޭތަން ކަމަށާ އެއީ ހިތާމަހުރި ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

"މި އިންޑެކްސް ރަނގަޅު ކުރުމަށް ޓަކައި ދިގު ނުދަންމާ ހެއްކާ ބެހޭ ގާނޫނު ނޫސްވެރިންނަށް ފަހިވާނޭ ގޮތަށް އިސްލާހު ކުރަން އެބަ ޖެހޭ. ނޫސްތަކަށް މާލީ މިނިވަންކަން ލިބޭނޭ ސިޔާސަތުތަކަށް ސަރުކާރުން ބާރުއަޅަން އެބަ ޖެހޭ. ނޫސްވެރިންނާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ހިމާޔަތް ކުރާނޭ ގައުމީ ސިޔާސަތެއް އެބަ ބޭނުންވޭ. ރިލްވާން ގެއްލުވާލުމާއި ޔާމީންގެ މަރަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން މިހާރަށް ވުރެ ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން އެބަ ޖެހޭ." އެމްޖޭއޭގެ ރައީސް އަލީ ރިފްޝާން ވިދާޅުވިއެެވެ. 

ވޯލްޑް ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސްއަކީ ދުނިޔޭގެ 180 ގައުމެއްގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ހާލަތު އޮތް މިންވަރު މިންކުރާ، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން ބަލައިގަންނަ ރަސްމީ އިންޑެކްސްއެކެވެ. ޕްރެސް ފްރީޑޮމް އިންޑެކްސް އެކުލަވާލަނީ ގައުމުތަކުން ހޮވާލެވޭ އެކްސްޕާޓުންގެ ހިޔާލާއި އެ ފަރާތްތަކުން އެއްކުރެވޭ މައުލޫމާތު އަދި ނޫސްވެރިންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގޭ ކަންކަމުގެ މިންވަރަށް ބެލުމަށް ފަހު އެވެ.