ދިރާސާވެރިން ވަނީ މިކަން އަވަހަށް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތް ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށްފައި-- ފޮޓޯ: ނިއުރޯސައިންސް ނިއުސް
ދިރާސާވެރިން ވަނީ މިކަން އަވަހަށް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތް ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށްފައި-- ފޮޓޯ: ނިއުރޯސައިންސް ނިއުސް
ހަބަރު 01 Dec 2024 | 05:36

ބަލިން ރަނގަޅު ވުމަށްފަހުވެސް ކޮވިޑް ވައިރަސް ސިކުނޑި އާއި ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުގައި ދެމިހުރޭ: ދިރާސާ

ކޮވިޑް-19 ބަލިމަޑުކަމުގެ ފަހަތުގައިވާ ވައިރަސް ކަމުގައިވާ ސާރސް-ކޮވް-2، އިންފެކްޝަން ޖެހުމަށްފަހު އަހަރުތަކަކަށް ސިކުނޑިއާއި މެނިންޖަސްގައި ހުންނަކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ.

ހެލްމްހޯލްޓްޒް މިއުނިކް އަދި ލުޑްވިގް-މެކްސިމިލިއަންސް-ޔުނިވަރސިޓޭޓް (އެލްއެމްޔޫ) ގެ ދިރާސާވެރިން ދެނެގަތް ގޮތުގައި، ސާރސް-ކޮވް-2 ގެ ސްޕައިކް ޕްރޮޓީން އަކީ އިންފެކްޝަން ޖެހުމަށްފަހު 4 އަހަރާއި ހަމައަށް ސިކުނޑީގެ ރައްކާތެރި ފަށަލަތަކުގައި، މެނިންޖަސް އަދި ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުގައި މެދުގައި ހުންނަ އެއްޗެކެވެ.

މިކަމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑިއަށް ދިގު މުއްދަތަކަށް އަސަރުކުރާއިރު، މި ސްޕައިކް ޕްރޮޓީންތަކަކީ  ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ އިންފްލަމޭޝަން އުފެދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ އަދި ނިއުރޯޑީޖެނެރޭޓިވް ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުކުރާ އެއްޗެއްކަމަށް މި ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ.

ހެލްމްހޯލްޓްޒް މިއުނިކްގެ އިންސްޓިޓިއުޓް ފޯ އިންޓެލިޖެންޓް ބަޔޯޓެކްނޮލޮޖީސްގެ ޑިރެކްޓަރ ޕްރޮފެސަރ އަލީ އެރްޓޫރްކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މީެ ސަބަބުން ދިގު މުއްދަތަކަށް އަސަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ސިކުނޑި ދުޅަހެޔޮކަމާއިއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން 5 އިން 10 އަހަރާ ހަމައަށް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.

ސެލް ހޯސްޓް އެންޑް މައިކްރޯބް ޖާނަލްގައި ޝާއިޢުކުރެވުނު މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި، ކޮވިޑްގެ ނިއުރޮލޮޖިކަލް އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ބޮލުގައި ރިއްސުމާއި، ނިދުމުގެ މައްސަލަތަކާއި، އަދި "ބްރެއިން ފޮގް" ނުވަތަ ސިކުނޑީގެ މަސައްކަތް ދަށްވުން ހިމެނިދާނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުންވެސް މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި، ކޮވިޑް ޖެހޭ މީހުންގެ ތެރެއިން 5 އިން 10 އިންސައްތަ މީހުންނަކީ ދިގު މުއްދަތަށް ކޮވިޑް ތަޖުރިބާ ކުރަން ޖެހޭ މީހުންނެވެ. މާނައަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 400 މިލިއަން މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ސްޕައިކް ޕްރޮޓީން ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާކަމެކެވެ.

ފާހަގަކޮށްލެވޭ ގޮތެއްގައި، މި ނުރައްކާތެރި ވައިރަހަށް ދެވޭ ވެކްސިންތަކުން ސިކުނޑީގައި ސްޕައިކް ޕްރޮޓީން އެއްވުން ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުކުރެއެވެ.

އެހެން ނަމަވެސް، މި ދިރާސާއަށް ބޭނުންކުރި މީދަލުގެ ކިބައިގައި ފާހަގަވާގޮތުގައި، ވެކްސިން ދިނުމުންވެސް މި ޕްރޮޓީން އެއްވުން މަދުކުރެވިފައި ވަނީ އެންމެ 50 އިންސައްތައާ ގާތްކުރާ މިންވަރަކަށެވެ. އެހެންކަމުން، ސިކުނޑިއަށް ނުރައްކާތެރި އަސަރެއް ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ސްޕައިކް ޕްރޮޓީންގެ ބާކީބައި ހަށިގަނޑުގައި ދެމިހުރެއެވެ.

މި ދިރާސާއަށްޓަކައި، ޓީމުން ވަނީ ސާރސް-ކޮވް-2 ގެ ސްޕައިކް ޕްރޮޓީން ސިކުނޑިއަށް ކުރާ އަސަރު ދެނެގަތުމަށް އާ އޭއައި ބޭނުންކޮށްގެން އިމޭޖިންގ ޓެކްނިކެއް ތަރައްޤީކޮށްފައެވެ.

މި ވަސީލަތުން ވައިރަލް ޕްރޮޓީންތަކުގެ ތިންބުރި ވިޝުއަލައިޒޭޝަނެއް ދައްކުވައިދޭއިރު، މި ގޮތް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންނާއި ދިރާސާއަށް ބޭނުން ކުރި މީދަލުގެ ޓިޝޫ ސާމްޕަލްތަކުގައި ކުރިން ނުފެންނަ ގޮތަށް ހުރި ސްޕައިކް ޕްރޮޓީންގެ ޑިސްޓްރިބިއުޝަން ހޯދުމަށެވެ.

މި ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އިންފެކްޝަން ޖެހުނުތާ އަހަރުތަކެއް ފަހުން ވެސް ބޮލުގެ ނާށިގަނޑުގައި އާއި މެނިންޖަސްގައި ސްޕައިކް ޕްރޮޓީން ވަރަށް މަތީ މިންވަރެއްގައި ހުރެއެވެ.

އެހެންކަމުން ދިރާސާ ކުރި ފަރާތްތައް ވަނީ މިކަމަށްޓަކައި އައު ތެރަޕީތަކެއް ހޯދުމާއި، މިކަން ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

މި ލިޔުން ކަމުދިޔަނަމަ، ލައިކެއް ދެއްވާ

ކޮމެންޓް ކުރޭ

ކޮމެންޓްތައް މޮޑަރޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓްސް

މިހާތަނަށް ކޮމެންޓެއް ނެތް

ގުޅޭ ލިޔުންތައް

111 ގްރާމްގެ ޑްރަގާއެކު ބަޔަކު ހައްޔަރު ކޮށްފި
02 Nov 2026 ހަބަރު

111 ގްރާމްގެ ޑްރަގާއެކު ބަޔަކު ހައްޔަރު ކޮށްފި

މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ބަންދާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކޯޓަށް ހާޒިކުރުމުން ހަތަރު މީހުން ވެސް ފަސް ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކޮށްފައިވެއެވެ.

"ޔޫތު އެންޓަރޕްރިނަރޝިޕް ފައިނޭންސް ޕްރޮގްރާމް" ގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހި ހުޅުވާލައިފި؛ 150،000 ރުފިޔާއާ ހަމައަށް ފައިސާ ދޫކުރާނެ
02 Nov 2026 ހަބަރު

"ޔޫތު އެންޓަރޕްރިނަރޝިޕް ފައިނޭންސް ޕްރޮގްރާމް" ގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހި ހުޅުވާލައިފި؛ 150،000 ރުފިޔާއާ ހަމައަށް ފައިސާ ދޫކުރާނެ

ދިވެހި ޒުވާނުން ބާރުވެރިކުރުވައި، ޤައުމުގައި ޒުވާން ވިޔަފާރިވެރިން އުފެއްދެލުމަށް ކުރިއަށް ގެންދާ "ޔޫތު އެންޓަރޕްރިނަރޝިޕް ފައިނޭންސް ޕްރޮގްރާމް" ގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހި ހުޅުވާލައިފިއެވެ.

ސިވިލް ކޯޓުގެ އަމުރު؛ ރީކޯ މޫސާގެ ތިން ރަށެއް ވިއްކާލަން ބީއެމްއެލްއަށް ހުއްދަދީފި
02 Nov 2026 ހަބަރު

ސިވިލް ކޯޓުގެ އަމުރު؛ ރީކޯ މޫސާގެ ތިން ރަށެއް ވިއްކާލަން ބީއެމްއެލްއަށް ހުއްދަދީފި

މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރުގައި ވާގޮތުން، މި ރަށްތައް ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ލިބިގެންދަނީ ކުރިން ކޮށްފައިވާ ހުކުމާ އެއްގޮތަށް ފައިސާ ދައްކާފައި ނުވާތީއެވެ.

އާރަށް މައްސަލަ: ރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފް ކުރެއްވި މައްސަލަ ބަލައިނުގަތުމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމައިފި
02 Nov 2026 ހަބަރު

އާރަށް މައްސަލަ: ރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން އިސްތިއުނާފް ކުރެއްވި މައްސަލަ ބަލައިނުގަތުމަށް ހައިކޯޓުން ނިންމައިފި

ވ. އާރަށް ކުއްޔަށް ދިނުމުގެ މުއާމަލާތާ ގުޅިގެން ކުރީގެ ރައީސް ޢަބްދުالله ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމްގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލާފައިވާ ދައުވާގައި، ހެކީގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ފޯން ކޯލް ރެކޯޑިންތައް ބަލައިގަތުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެމަނިކުފާނުގެ ފަރާތްޕުޅުން ހުށަހެޅި މައްސަލަ ހައިކޯޓުން ބޭރުކޮށްލައިފިއެވެ.

ދިރާގުގެ ކުރީގެ ޗެއާމަން ރިލްވާން ޝަރީފް އަވަހާރަވެއްޖެ
02 Nov 2026 ހަބަރު

ދިރާގުގެ ކުރީގެ ޗެއާމަން ރިލްވާން ޝަރީފް އަވަހާރަވެއްޖެ

ދިރާގުގެ ކުރީގެ ޗެއާމަން އަދި ވިލާ އެއާގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ރިލްވާން ޝަރީފް މިއަދު އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. އަވަހާރަވީއިރު އުމުރުފުޅަކީ 72 އަހަރެވެ. ރިލްވާން އަވަހާރަވީ އިންދިރާ ގާންދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އައިޖީއެމްއެޗް) ގައި ފަރުވާ ހޯއްދަވަމުން ގެންދަވަނިކޮށެވެ.

ވޯޓުގައި ބައިވެރިވި ހުރިހާ މެންބަރުންގެ ތާއީދާއެކު ހޯމް ސްކޫލިންއާ ގުޅޭ ބިލް ބަލައިގަންނަން ފާސްކޮށްފި
02 Nov 2026 ހަބަރު

ވޯޓުގައި ބައިވެރިވި ހުރިހާ މެންބަރުންގެ ތާއީދާއެކު ހޯމް ސްކޫލިންއާ ގުޅޭ ބިލް ބަލައިގަންނަން ފާސްކޮށްފި

ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ނުވަތަ ނަފުސާނީ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން ސްކޫލަކަށް ގޮސް ކިޔަވަން އުޒުރުވެރިވާ ދަރިވަރުން ގޭގައި ތިބެގެން ތަޢުލީމް ހާސިލް ކުރެވޭނެ މަގުފަހިކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހެޅުއްވީ ހުރާ ދާއިރާގެ މެންބަރު ޑރ. އަނާރާ ނަޢީމް އެވެ.

ނަޞްރުގެ ދުވަހުގެ ޙަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން މާލޭގެ ބައެއް މަގުތަކާއި ފަޅު ބަންދުކުރަނީ
02 Nov 2026 ހަބަރު

ނަޞްރުގެ ދުވަހުގެ ޙަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން މާލޭގެ ބައެއް މަގުތަކާއި ފަޅު ބަންދުކުރަނީ

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނަޞްރުގެ ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ރަސްމީ ޙަރަކާތްތަކާ ގުޅިގެން، މާލޭގެ ބައެއް މަގުތަކާއި ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު ވަގުތީގޮތުން ބަންދުކޮށް، ޓްރެފިކް ފްލޯއަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް ނިންމައިފިއެވެ.

ޑްރަގް ޓްރެފިކިންގގެ މައްސަލައެއްގައި ދެ ލޯބިވެރިން ބަންދުކޮށްފި؛ ތަކެތި ފެނުނީ އެމީހުން ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ސިޑި ކައިރިން
02 Nov 2026 ހަބަރު

ޑްރަގް ޓްރެފިކިންގގެ މައްސަލައެއްގައި ދެ ލޯބިވެރިން ބަންދުކޮށްފި؛ ތަކެތި ފެނުނީ އެމީހުން ދިރިއުޅޭ ގޭގެ ސިޑި ކައިރިން

މަސްތުވާތަކެތި ގެންގުޅެ، ބޭނުންކޮށް އަދި ޓްރެފިކް ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ފިރިހެނަކާއި އަންހެނަކު ހައްޔަރުކޮށް، އެ ދެ މީހުންގެ ބަންދަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މުއްދަތު ޖަހައިފިއެވެ.