ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް ނިއުދިއްލީގެ ވައި ނުސާފުވެއްޖެ

ނުރައްކާތެރި މިންވަރަކަށް އިންޑިއާގެ ވެރިކަންކުރާ ސިޓީ، ނިއުދިއްލީގެ ވައި ނުސާފްވެއްޖެއެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ކަމާބެހޭ އިދާރާއިން ވަނީ ދިއްލީގެ އެއާ ކޮލިޓީ އިންޑެކްސް (AQI) އެވްރެޖްކޮށް 370 ގައި ހުރިކަން ފާހަގަކޮށް، މިއީ އާންމު ސިއްހަތަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާ މިންވަރެއްކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

އިންޑިއާގެ ސެންޓްރަލް ޕޮލިއުޝަން ކޮންޓްރޯލް ބޯޑު (ސީޕީސީބީ) ގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން، ނޮވެމްބަރު 5 ވަނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 8:00 އާ ހަމައަށް ދިއްލީގެ ވައިގެ ފެންވަރު ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށުގައެވެ. އަދި ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި މި މިންގަނޑު 400 އިން މައްޗަށް އަރައި، ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައަކަށް ވަނީ ގޮސްފައެވެ.

އެންމެ ބޮޑަށް ވައި ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ސަރަހައްދުތަކަކީ ޖަހަންގީރްޕޫރީ، އައިއައިޓީ ދިއްލީ އަދި ޕަންޖާބީ ބާގް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޑީޓީޔޫ، ވިވެކް ވިހާރު، ނަރޭލާ، އަލީޕޫރު އަދި ރޯހިނީ ފަދަ ސަރަހައްދުތަކުގައި ވައިގެ ނުސާފުމިން ހުރީ 432 އާއި 437 އާ ދެމެދުގައެވެ.

އިންޑިއަން އެކްސްޕްރެސް ނޫހުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދިއްލީގެ މަދުވެގެން 10 ސަރަހައްދެއްގައި AQI ވަނީ 400 އަށް މައްޗަށްގޮސްފައެވެ.

ފިނިމޫސުމާއެކު އަނެއްކާވެސް ވައިގެ މައްސަލަ ބޮޑުވުން

ވޭތުވެދިޔަ އަށް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިއުދިއްލީގެ ވައި އެންމެ ސާފުވި މަހަކަށް މިއަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަސް ރެކޯޑުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެ ސިޓީގެ ވައިގެ ފެންވަރު މިހާރު ވަނީ ކުއްލިއަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. 'ހިންދުސްތާން ޓައިމްސް' އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ހުކުރު ދުވަހު 60 ގައި ހުރި އެއާ ކޮލިޓީ އިންޑެކްސް (AQI) ބުދަ ދުވަހާ ހަމައަށް އައިއިރު ވަނީ 377 އަށް އުފުލިފައެވެ.

މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މިފަދަ ބަދަލެއް އަންނަން މެދުވެރިވި މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ ފިނިހޫނުމިން ދަށްވުމާއި، ވައިގެ ދައުރުވުން މަޑުޖެހުމުގެ އިތުރުން، އަވަށްޓެރި ޕަންޖާބާއި ހަރިޔާނާ ސްޓޭޓްގެ ދަނޑުވެރިން ގޮވާން ކެނޑުމަށްފަހު ބާކީ ހުންނަ ބައިތައް އަންދަން ފެށުމެވެ. ދާދިފަހުން ވެހުނު ވާރެއާއި ވައިގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ވަގުތީ ގޮތުން ވައި ސާފުވި ނަމަވެސް، މޫސުން އަލުން އާދައިގެ ހާލަތަކަށް އެޅުމާއެކު ދަނޑުތަކުގެ ދުންތައް ވަނީ އަނެއްކާވެސް މުޅި ދިއްލީގެ ޖައްވަށް ފެތުރިފައެވެ.

ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް ފިނިމޫސުމާ ދިމާކޮށް މި ހާލަތު ކުރިމަތިވަނީ، އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރުގެ ދުމާއި، ކާރުޚާނާތަކުން ބޭރުކުރާ ވިހަ ގޭހާއި، އިމާރާތްކުރުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ހިރަފުހުގެ އިތުރުން، ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ކުނި އެންދުން އެއްފަހަރާ އިތުރުވެގެން ދިއުމުންނެވެ.

ދިވާލީއާ ގުޅިގެން ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެކަމުގެ އިންޒާރު

އެއާ ކޮލިޓީ އާލީ ވާނިންގ ސިސްޓަމުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި، ދިވާލީ ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރާ ބަޑިބޭހާއި ގޮވާތަކެތީގެ ސަބަބުން، ނޮވެމްބަރު 6 އަދި 7 ގައި ވައިގެ ނުސާފުމިން 'ނުރައްކާތެރި' ދަރަޖައަކަށް ވެއްޓުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.

އިންޑިއާގައި ކުލަގަދަކޮށް ފާހަގަކުރާ ދިވާލީގައި ބޮކިތަކާއި ބައްތިތަކުގެ އިތުރުން ގިނަ އަދަދަކަށް ގޮވާތަކެތި ބޭނުންކުރެއެވެ. މި ތަކެތިން ބޭރުވާ ވިހަ ގޭހާއި ދުމުގެ ސަބަބުން ވައި ތަޣައްޔަރުވާ މިންވަރު އިންތިހާއަށް މަތިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު އިންޑިއާގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ދިއްލީއާއި އެ ސަރަހައްދުގައި ވަކި ވަގުތުތަކެއްގައި ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި 'ގްރީން ފަޔާކްރެކާސް' ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފައެވެ.

ވައި ނުސާފުވުމުގެ މި ކާރިސާއަކީ ހަމައެކަނި ދިއްލީއަށް އޮތް ގޮންޖެހުމެއް ނޫނެވެ. އިންޑިއާގެ އިގްތިސާދީ މައި މަރުކަޒު ކަމަށްވާ މުމްބާއީއަކީ އައްސޭރިފަށުގެ ސިޓީއަކަށް ވެފައި ވައި ސާފުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު ތަނަކަށް ވީނަމަވެސް، ވޭތުވެދިޔަ މަހު އެ ސިޓީގެ ވައިވެސް ވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ނުސާފުވެފައެވެ. އެގޮތުން އޮކްޓޫބަރު 24 ގައި މުމްބާއީގެ AQI ވަނީ 'ވަރަށް ދަށް' މިންވަރެއް ކަމަށްވާ 322 އަށް އަރާފައެވެ.