އިސްރާއީލުގެ އާ ސަރުކާރު އެކުލަވާލަން ރައީސް ޚިޔާރުކުރީ އައިޒެންކޮޓް؛ ނަތަންޔާހޫގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް؟

އިސްރާއީލުގެ އާ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމުގެ ޒިންމާ، މިހާރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫއަށް ނުދީ، އަސްކަރިއްޔާގެ ކުރީގެ ވެރިޔާ ގާދީ އައިޒެންކޮޓްއާ ރައީސް އިސާކް ހަރޒޮގް ހަވާލުކޮށްފިއެވެ.

ރައީސް ހަރޒޮގްގެ ތަރުޖަމާނު ބުނި ގޮތުގައި މި ނިންމުން އައިޒެންކޮޓްއަށް ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ އަންގާފައިވާއިރު، ރަސްމީކޮށް ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ މެންޑޭޓް އޭނާއާ ހަވާލުކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އާދީއްތަ ދުވަހު ބާއްވާ ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ.

ޔަޝާރު' ޕާޓީގެ ލީޑަރު އައިޒެންކޮޓްއަށް ސަރުކާރު އެކުލަވާލުމުގެ ފުރުސަތު ދިންއިރު، އޭނާއަށް ގިނަ ޕާޓީތަކެއްގެ ތާއީދު އެބައޮތެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަރަބި ޕާޓީތައް ހިމެނޭހެން ގިނަ މެންބަރުން އައިޒެންކޮޓްއަށް ތާއީދުކުރިއިރު، ނަތަންޔާހޫއަށް ތާއީދުކުރީ އެންމެ 46 މެންބަރުންނެވެ.

އާ ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށްޓަކައި އިސްރާއީލުގެ ގާނޫނުހަދާ މަޖިލިސް (ކްނެސެޓް) ގެ 120 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 61 ގޮނޑީގެ އަޣުލަބިއްޔަތު ހޯދަންޖެހެއެވެ. މިކަމަށްޓަކައި އައިޒެންކޮޓްއަށް 28 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ލިބޭނެއެވެ. އަދި ބޭނުންވެއްޖެ ހާލަތެއްގައި އިތުރު 14 ދުވަސް ދެވިދާނެއެވެ.

އޮކްޓޫބަރު މަހު ބޭއްވި އިންތިޚާބުގައި އައިޒެންކޮޓްގެ ހަތަރު ޕާޓީ އެކުލެވޭ އިއްތިހާދަށް ލިބުނީ 48 ގޮނޑިއެވެ. އަދި ނަތަންޔާހޫގެ ކަނާތުފިޔައިގެ ޕާޓީތަކަށް ލިބުނީ 53 ގޮނޑިއެވެ. އެހެންކަމުން ދެ މީހުންނަށްވެސް ސީދާ އަޣުލަބިއްޔަތެއް ނުލިބުނެވެ. މި އިންތިޚާބުގައި ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ތަމްސީލުކުރާ އަރަބި ޕާޓީތަކުން ވަނީ ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއެއް ހޯދައި، 19 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.

އަރަބި ޕާޓީތަކާ އެކު ސީދާ ކޯލިޝަނެއް ހެދުމަށް އައިޒެންކޮޓް ދެކޮޅު ހަދަމުންދާއިރު، އޭނާއަށް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލެވެން އޮތީ ދީނީ ދެ ޕާޓީ ކަމަށްވާ ޔުނައިޓެޑް ތޯރާ ޖުޑައިޒަމް އަދި ޝާސް ޕާޓީގެ ތާއީދު ހޯދައިގެންނެވެ. ނުވަތަ މަޖިލީހުގެ އިތުބާރު ހޯދައިގެން މައިނޯރިޓީ ސަރުކާރެއް އުފައްދައިގެންނެވެ.

އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި، ރައީސް ހަރޒޮގް މި ނިންމުން ނިންމީ އެންމެ ގިނަ މެންބަރުންގެ ލަފަޔާ އެއްގޮތަށެވެ. އަދި ދެވިފައިވާ މުއްދަތުގައި އައިޒެންކޮޓްއަށް ސަރުކާރެއް ނުއުފެއްދިއްޖެނަމަ، އެހެން ކެންޑިޑޭޓަކަށް ފުރުސަތު ދެވޭނެއެވެ. އެ ކެންޑިޑޭޓަށްވެސް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެނަމަ، 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަލުން އިންތިޚާބެއް ބާއްވަން ޖެހޭނެއެވެ.

އެހެންކަމުން ނަތަންޔާހޫގެ ވެރިކަން ނިމުމަކަށް އައިސްފާނެކަން ނުވަތަ ނޫން ކަމާމެދު އުފެދޭ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ލިބެން އޮތީ މިހުރިހާ ކަމެއް ނިމުމުން ކަމަށް މަޝްރަހް ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.

2015 އިން 2019 އަށް އަސްކަރިއްޔާގެ ވެރިޔަކަށް ހުރި އައިޒެންކޮޓަކީ 2023 ވަނަ އަހަރު ޣައްޒާއާ ދެކޮޅަށް އިސްރާއީލުން ފެށި ލާއިންސާނީ ގަތުލުއާންމުގެ ފުރަތަމަ އަށް މަސްދުވަހު ނަތަންޔާހޫގެ ވޯ ކެބިނެޓުގައިވެސް އޮބްޒާވަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރި މީހެކެވެ.

އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ކޯލިޝަން ކަމަށްވާ 'ޖޮއިންޓް ލިސްޓް' ގެ އިސް މެންބަރެއް ކަމަށްވާ އަހްމަދު ތީބީ ބުނީ، އެ ޕާޓީތަކުން އައިޒެންކޮޓްއަށް ތާއީދުކުރީ ނަތަންޔާހޫ އާއި ބެން-ގްވީރް އަދި ސްމޮޓްރިޗް ފަދަ ހަރުކަށި ފަރާތްތަކުގެ ސަރުކާރު ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ.

މި ނިންމުމުގެ ކުރިން ނަތަންޔާހޫ ވަނީ އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ތާއީދާއެކު ސަރުކާރެއް އުފައްދައިފިނަމަ އިސްރާއީލު ވެއްޓުމަކާ ދިމާއަށް ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. މިއަށް ރައްދު ދެމުން ތީބީ ބުނީ، ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެންމެ ބޮޑު ޓެރަރިސްޓަކީ އަދި ޓެރަރިޒަމަށް ހިތްވަރުދޭ އެންމެ އިސް ފަރާތަކީ ޚުދު ނަތަންޔާހޫ ކަމަށެވެ.