ފޯޅަވަހި މައްސަލާގައި އަމަލުކުރި ގޮތް ބަލަން އެކުލަވާލި ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުތަކެއް، ރައީސަކަށް ކަށިމާގެ ބަދަލުގައި ޑރ. މުހުސިން

ދިވެހިރާއްޖެއާ ފޯޅަވައްސާ ދެމެދު ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު އަދި ކޮންޓިނެންޓަލް ޝެލްފްގެ އިންތައް ކަނޑައެޅުމަށް މޮރިޝަސްއިން އިންޓަރނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޮރ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) އަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި ރާއްޖެއިން ޢަމަލުކުރި ގޮތް ތަޙުޤީޤުކުރުމަށްޓަކައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު އުފެއްދެވި ޚާއްޞަ ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަވައިފި އެވެ.

މި ކޮމިޝަން އުފައްދަވާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 115 ވަނަ މާއްދާގެ (ގ) އިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބިދޭ އިޚުތިޔާރުގެ ދަށުން، "އިޓްލޮސްގެ ކޭސް ނަންބަރު 28 ގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ޢަމަލުކުރި ގޮތް ތަޙުޤީޤުކުރުމަށް އުފައްދާ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޚާއްޞަ ކޮމިޝަން" ގެ ނަމުގައެވެ. މިފަދަ ކޮމިޝަނެއް އުފައްދަވާނެކަން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ވަނީ މިއަހަރުގެ ރިޔާސީ ބަޔާނުގައިވެސް އިޢުލާނުކުރައްވާފައެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން މަޢުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި މި ކޮމިޝަން އުފައްދަވާފައިވަނީ، މޮރިޝަސްއިން ހުށަހެޅި “Dispute concerning delimitation of the maritime boundary between Mauritius and Maldives in the Indian Ocean (Mauritius/Maldives)” މައްސަލަ ދިރާސާކޮށް ރާއްޖެއިން ކުރިޔަށްދާނޭ ގޮތެއް ހޯދުމަށް ޢައްޔަނުކުރެވުނު ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޚަބީރުންގެ ރިޕޯޓުތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

އެ ރިޕޯޓުތަކުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ސަރަހައްދުން ބޮޑު ބައެއް ގެއްލިގެން ދިޔައީ އޭރު ދިވެހިރާއްޖެއިން ކަންކުރި ގޮތުންނެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމަށާއި ކަނޑުގެ އަދި ކަނޑުއަޑީގެ ބިމުގެ މުއްސަނދިކަމަށް ލިބުނު ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ބޮޑު ގެއްލުމަކަށްވާތީ، މި މައްސަލަ ފުރިހަމައަށް ބައްލަވައި ފިޔަވަޅު އެޅުއްވުމަކީ ކޮމިޝަން އުފެއްދެވި މައިގަނޑު ބޭނުމެވެ.

ކޮމިޝަނަށް ކުރީން ޢައްޔަނުކުރެއްވި މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ކޮމިޝަންގެ ރައީސަކަށް އައްޔަނުކުރެއްވި އަޙްމަދު ޝާކިރު (ނ.ދ.ޝ.ޢ) ވަނީ ވަކިކުރައްވާފަ އެވެ. އަދި ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ޔޫސުފް ވެސް ވަނީ ވަކިކުރައްވާފަ އެވެ. މިހާރު އެ ކޮމިޝަންގައި ހިމެނެނީ:

• ޑރ. އަބްދުލްމުހުސިން މުޙައްމަދު - ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް

• ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ޔޫސުފް

• ޑރ. އާމިނަތު ޝާފިޔާ އާދަމް

• ކެޕްޓަން އަހްމަދު ޒުބައިރު

• ޑެޕިޔުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް (ރޓޑ) މުޙައްމަދު ޞާދިޤް

• އަޙްމަދު ޢަލީމަނިކު

• ފާޠިމަތު މިންހަތު ޢިއްޒަތު

• ޢާއިޝަތު ފަޒްނާ އަޙްމަދު

މި ކޮމިޝަނުގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި، އިޓްލޮސްއަށް މި މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާ ހަމަޔަށް އަދި މައްސަލަ ހުށަހެޅި ކުރިޔަށްދިޔަ ގޮތުގައްޔާއި، މައްސަލައަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ޖަވާބުދާރީވުމުގައި ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުންނާއި، ލަފާދިން ފަރާތްތަކާއި އަދި ސީދާގޮތުންނާއި ނުސީދާގޮތުން ޝާމިލުވި މަސްއޫލުވެރީން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތް ބަލައި ތަޙުޤީޤުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އެ ފަރާތްތަކުގެ އެއްވެސް ޤާނޫނީ އިހުމާލެއް އޮތްތޯ ބަލައި، އިހުމާލެއްވާނަމަ އެ އިހުމާލުގެ އިންތައް ކަނޑައެޅުމާއި، ޒިންމާކުރުވަންޖެހޭ ފަރާތްތަކާމެދު އަޅަން ފެންނަ ފިޔަވަޅުތައް ކަނޑައެޅުންވެސް މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

ހަމައެއާއެކު، މި މައްސަލައާ ގުޅޭ ލިޔެކިޔުންތައް ބަލަހައްޓައި ރައްކައުކުރެވިފައިވާ ގޮތް ބެލުމާއި، ކޮމިޝަނުގެ ތަޙުޤީޤަށް ހޯދޭ ކަންކަމުގެ އަލީގައި ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި މިފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރުނުވާނެ ގޮތަކަށް ކަންކަން އިންތިޒާމުކުރުމަށް ފެންނަ ގޮތްތައް ހުށަހެޅުންވެސް ކޮމިޝަނުގެ މެންޑޭޓުގައި ހިމަނުއްވާފައިވެއެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤަރާރު ނަންބަރު 2026/17 ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ކޮމިޝަނަކީ އެ ކޮމިޝަނަށް މަތިކޮށްފައިވާ އެންމެހައި މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމަވެއްޖެކަމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑައަޅުއްވަންދެން ދެމިއޮންނާނެ ކޮމިޝަނެކެވެ.