ހުކުރު ޚުތުބާ އަޑު އަހަނީ
ހުކުރު ޚުތުބާ އަޑު އަހަނީ
ދީން 07 Aug 2026 | 13:03

ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންނަކީ ހަރުކަށި، ބޮޑާ އަދި ބާޠިލު ގޮތުގައި ޖަދަލުކުރާ މީހުން: ޚުތުބާ

އިސްލާމްދީނަކީ ހަމައެކަނި އަޅުކަންތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ދީނެއް ނޫން ކަމަށާއި، މަޑުމައިތިރިކަމާއި ރިވެތި އަޚުލާޤަކީ މި ދީނުގެ ފުރިހަމަކަމުގެ މުހިންމު ބައެއްކަން މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ.

"މަޑުމައިތިރިކަން" މި މައުޟޫޢަށް ރާއްޖޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުގައި މިއަދު އިއްވި ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވަނީ، ނަމާދާއި ރޯދަ ފަދަ ފަރުޟުތައް އަދާކުރުމުން ދީން ފުރިހަމަވީ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކަށް ހީވެފައި އޮތް ނަމަވެސް، މީސްތަކުންނާ މުޢާމަލާތުކުރުމުގައި ގެންގުޅޭ ރިވެތި އުސޫލުތަކަކީ ދީނުގައި ނުހަނު ބޮޑު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދީފައިވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ.

ޚުތުބާގައި ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އަޅުކަންތަކަށް ރައްކާތެރިވާ ބައެއް މީހުންގެ ކިބައިން ވެސް ހަރުކަށިކަމާއި، ދޫނުދިނުމާއި، އެހެން މީހުންގެ ކުށްތަކަށް މަޢާފުނުކުރުން ފަދަ ނުބައި ސިފަތައް ފެންނަމުންދެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ދެބަސްވާ ހިނދު ޝަރުޢީ މިންގަނޑުތަކުން ބޭރުވުމާއި، ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ނިކަމެތިންނަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ މުޖުތަމަޢުގައި އިސްލާހުކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަންކަމެވެ.

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސީރަތުން މިސާލު ދައްކަވަމުން ޚުތުބާގައި ބުނީ، އެކަލޭގެފާނު އަހުލުވެރިންނާއި އަވަށްޓެރިންގެ އިތުރުން ދުޝްމަނުންނާ މުޢާމަލާތު ކުރެއްވުމުގައި ވެސް އިސްކުރެއްވީ މަޑުމައިތިރިކަމާއި އޯގާވެރިކަން ކަމަށެވެ.

ثُـمَامَةُ بْنُ أُثَال رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُ އިސްލާމްވި ޙާދިޘާ ނިކަން އަޑުއަހާށެވެ! އޭނާ ހައްޔަރުކޮށްގެން ގެނެވި، މިސްކިތުގެ ތަނބެއްގައި ބަނދެވުނު ހިނދު، ނަބިއްޔާ ﷺ އޭނާގެ ގާތަށް ވަޑައިގެން ވަރަށް އޯގާތެރިކަމާ އެކު ވާހަކަފުޅުދައްކަވައި މުޢާމަލާތުކުރެއްވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އޭނާ އިސްލާމްކަން އިޢުލާނުކޮށް ދެންނެވިއެވެ. "އޭ މުޙައްމަދުގެފާނެވެ! މާތް الله ގަންދީ ބުނަމެވެ. މީގެ ކުރީން މި ބިންމަތީގައި ކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅަށް ވުރެ އަހުރެން ނަފުރަތުކުރާ އެހެން މޫނެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ކަލޭގެފާނުގެ މޫނުފުޅަކީ، އަހުރެން އެންމެ ދެކޭހިތްވާ މޫނުފުޅަށް ވެއްޖެއެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ދީނަށްވުރެ ބޮޑަށް އަހުރެން ނަފުރަތުކުރި ދީނެއް ވެސް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު ކަލޭގެފާނުގެ ދީނަކީ އަހުރެންގެ ގާތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތި ދީންކަމުގައި ވެސް ވެއްޖެއެވެ."

އަދި ބޮޑު ކާފިރެއް ކަމުގައިވާ ފިރުޢައުނުގެ ގާތަށް މޫސާގެފާނު ފޮނުއްވި ހިނދު ވެސް، މާތް الله އަމުރުކުރެއްވީ މަޑުމައިތިރި ބަހުން މުޚާޠަބުކުރެއްވުމަށް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.

"ޙަޤީޤީ މުސްލިމަކީ، އޭނާގެ ދުލާއި އަތުގެ ނުބައިކަމުން އެހެން މުސްލިމުން ސަލާމަތްވެގެންވާ މީހާ،" ކަމަށް ބަޔާންކުރާ ހަދީޘްފުޅުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލަމުން، މަޑުމައިތިރިކަމުން މަޙުރޫމުވެއްޖެ މީހާ ހުރިހާ ހެޔޮކަމަކުން މަޙުރޫމުވެއްޖެ ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުންޏެވެ.

މިއާއެކު ޚުތުބާގައި ބުނީ، ދީންވެރި މުސްލިމަކީ އެހެން މީހުންނަށް އުނދަގޫކޮށް، އަމިއްލަ ނަފުސަށް ޓަކައި ބަދަލުހިފާ މީހާއެއް ނޫން ކަމަށާ، އޭގެ ބަދަލުގައި ދީންވެރި މުސްލިމަކީ މަޢާފުކުރުން އިސްކުރާ މީހާ ކަމަށެވެ. އަދި އެއީ މާތް اللهގެ ޙަޟުރަތުގައިވާ ދަރުމައަށް އެދޭ މީހާ ކަމަށެވެ.

ރަސޫލު ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (مَنْ كَظَمَ غَيْظًا وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنْفِذَهُ، دَعَاهُ اللهُ عَلَى رُؤُوْسِ الْـخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، حَتَّى يُـخَيِّرَهُ فِيْ أَيِّ الْـحُوْرِ شَاءَ) މާނައީ: "މީހަކު ކަމަކާ ރުޅިއައިސް އެ ކަމުގެ ބަދަލުހިފުމުގެ މައްޗަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ ޙާލުގައި ވެސް، އެ ރުޅި މައިތިރިކޮށްފި ނަމަ، މާތް ﷲ އޭނާގެ މަތިވެރިކަން ހާމަކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި އެ މީހަކަށް ނިދާ އިއްވަވާނެއެވެ. އެ މަތިވެރި ސިފަލިބިގެންވާ މީހަކީ މިއީއެވެ. ދެން އޭނާ ސުވަރުގެ ވައްދަވައި އޭނާ ބޭނުން ހޫރަލްޢީނަކު އިޚުތިޔާރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޭނާއަށް ދެއްވާނެއެވެ."

މިއަދުގެ ޚުތުބާ ނިންމާލާފައިވަނީ ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރިންނަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާންކޮށްދޭ ނަބަވީ އިރުޝާދަކުންނެވެ.

ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. (حُرِّمَ عَلَى النَّارِ كُلُّ هَيِّنٍ لَيِّنٍ سَهْلٍ قَرِيبٍ مِنَ النَّاسِ) މާނައީ: "ނަރަކަ ޙަރާމްކުރެއްވިގެންވަނީ (މީސްތަކުންނަށް) އޯގާތެރި، މަޑުމައިތިރި، މުޢާމަލާތުކުރާން ފަސޭހަ، ގާތްކަން ބަހައްޓާ، ކޮންމެ މީހަކަށެވެ." އަދި ވެސް ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. "ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނަރަކައިގެ އަހުލުވެރީންގެ ވާހަކަ ބުނެދެއްވަން ހެއްޔެވެ؟" ޞަޙާބީން ދެންނެވިއެވެ. "އާދޭހެވެ!" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: (كُلُّ عُتُلٍّ، جَوَّاظٍ مُسْتَكْبِرٍ) މާނައީ: "(އެއީ) ހަރުކަށި، އަދަބުކުޑަ، ބޮޑާ، ކިބުރުވެރި، ބާޠިލު ގޮތުގައި ޖަދަލުކުރާ ކޮންމެ މީހެކެވެ."

އެހެންކަމުން، މާތް اللهގެ ރުއްސެވުން ހޯދުމަށްޓަކައި އެކަކު އަނެކަކަށް ތަވާޟުޢުވެރިވާ، އޯގާތެރި ބަޔަކަށް ވުމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ހުރިހާ މުސްލިމުންނަށް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.

މި ލިޔުން ކަމުދިޔަނަމަ، ލައިކެއް ދެއްވާ

ކޮމެންޓް ކުރޭ

ކޮމެންޓްތައް މޮޑަރޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓްސް

މިހާތަނަށް ކޮމެންޓެއް ނެތް

ގުޅޭ ލިޔުންތައް

ވާހަކަދައްކާ މީހަކީ ކިތަންމެ ނުބައިނުލަފާ މީހަކަށްވިޔަސް އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވަނީ ރިވެތި ބަހުން ބަސްބުނުމަށް: ޚުޠުބާ
20 Nov 2026 ދީން

ވާހަކަދައްކާ މީހަކީ ކިތަންމެ ނުބައިނުލަފާ މީހަކަށްވިޔަސް އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވަނީ ރިވެތި ބަހުން ބަސްބުނުމަށް: ޚުޠުބާ

މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ރިވެތި އަޚުލާޤާއި މަޑުމައިތިރި ބަސްމޮށުމާއި ކެތްތެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން ހަނދާންކޮށްދީ، ޤައުމެއް ކުރިއެރުމަށް އަޚުލާޤީ ސިފަތައް ޒަރޫރީކަމަށް ބާރުއަޅުއްވައިފިއެވެ.

ނިޢުމަތްތައް ދެމިއޮތުމާއި ނެތިދިއުން ބިނާވެފައިވަނީ ޝުކުރުވެރިވުމުގެ މައްޗަށް: ޚުޠުބާ
13 Nov 2026 ދީން

ނިޢުމަތްތައް ދެމިއޮތުމާއި ނެތިދިއުން ބިނާވެފައިވަނީ ޝުކުރުވެރިވުމުގެ މައްޗަށް: ޚުޠުބާ

މާތް الله އިންސާނާއަށް ދެއްވާފައިވާ ގުނައި ޢަދަދުނުކުރެވޭހައި ގިނަގުނަ ނިޢުމަތްތައް ދެމިއޮތުމާއި ނެތިދިއުން ބިނާވެފައިވަނީ އެކަލާނގެއަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ މައްޗަށް ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ.

ޞިއްޙަތަށް އިހުމާލުވެ ބޭނުންވާ ޒަރޫރީ ފަރުވާ ދޫކޮށްލުމަކީ އިސްލާމްދީން ހުއްދަކުރާ ކަމެއް ނޫން: ޚުތުބާ
06 Nov 2026 ދީން

ޞިއްޙަތަށް އިހުމާލުވެ ބޭނުންވާ ޒަރޫރީ ފަރުވާ ދޫކޮށްލުމަކީ އިސްލާމްދީން ހުއްދަކުރާ ކަމެއް ނޫން: ޚުތުބާ

ގަސްދުގައި ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންދިނުމާއި، ނުރައްކާތަކަށް ނަފުސު ހުށަހެޅުމާއި، ޞިއްޙަތަށް އިހުމާލުވެ ބޭނުންވާ ޒަރޫރީ ފަރުވާ ދޫކޮށްލުމަކީ އިސްލާމްދީން ހުއްދަކުރާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.

ރަޙިމު ގުޅުން ކަނޑައިލުމަކީ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް؛ އެމީހަކު ސުވަރުގެ ނުވަންނާނެ: ޚުތުބާ
30 Oct 2026 ދީން

ރަޙިމު ގުޅުން ކަނޑައިލުމަކީ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް؛ އެމީހަކު ސުވަރުގެ ނުވަންނާނެ: ޚުތުބާ

ޚުތުބާގައި ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އިންސާނީ މުޖުތަމަޢެއް އުފެދެނީ ޢާއިލާތަކަކުން ކަމަށްވާތީ، ހަރުދަނާ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރެވޭނީ ޢާއިލާތައް ހަރުދަނާކުރެވިގެންނެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު މުޖުތަމަޢުގެ އަޚުލާޤީ ފެންވަރު ދަށަށް ގޮސް، ޢާއިލާތައް ރޫޅި ވިއްސިވިހާލިވަމުންދާ ކަމުގެ ޝަކުވާ ބޮޑުވެފައިވާކަން ޚުތުބާގައި ބަޔާންކުރިއެވެ. މީގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ ބޮޑުވަމުން އަންނަ ދަރިން ތަރުބިޔަތުކުރެވޭ ގޮތާއި އެ ކުދިންނަށް ދެވޭ ތަޢުލީމު ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުންޏެވެ.

”އިސްލާމް ދީން ޤަބޫލުކުރެއްވުމުން އަލިފާންގަނޑެއްގެ މަތީގައި ހަށިކޮޅު ދެމުމުންވެސް ސާބިތުވެ ހުންނެވި“
23 Oct 2026 ދީން

”އިސްލާމް ދީން ޤަބޫލުކުރެއްވުމުން އަލިފާންގަނޑެއްގެ މަތީގައި ހަށިކޮޅު ދެމުމުންވެސް ސާބިތުވެ ހުންނެވި“

އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކުރެއްވުމުން މައްކާގެ މުޝްރިކުން އަލިފާންގަނޑެއް ރޯކޮށް، އޭގެ މަތީގައި ހަށިކޮޅު ދެމުމުން ވެސް ޞަޙާބީ ޚައްބާބު ބިން އަލްއަރައްތު ރަޟިޔަالله ޢަންހު ދީނުގެ މަތީގައި ސާބިތުވެ ހުންނެވި ޢިބުރަތްތެރި ޙާދިސާ މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ހަނދާންކޮށްދީފިއެވެ.

ޙަޤީޤީ މުސްލިމުންނަކީ ކޮންމެ ފަދަ ޤުރުބާނީއެއް ވާން ޖެހުނަސް ދީނާއި އަޤީދާގައި ސާބިތުވާ މީހުން: ޚުތުބާ
23 Oct 2026 ދީން

ޙަޤީޤީ މުސްލިމުންނަކީ ކޮންމެ ފަދަ ޤުރުބާނީއެއް ވާން ޖެހުނަސް ދީނާއި އަޤީދާގައި ސާބިތުވާ މީހުން: ޚުތުބާ

ޙަޤީޤީ މުސްލިމަކީ ކޮންމެ ފަދަ ޤުރުބާނީއެއް ވާން ޖެހުނަސް ނުވަތަ ކިތަންމެ ބޮޑު އަނިޔާއެއް ލިބުނަސް، އިސްލާމްދީން ނޫން އެހެން ދީނެއް ނޭދޭނެ މީހެއް ކަމަށާއި، ކޮންމެ ފަދަ ފިތުނައެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް އޭނާ ހުންނާނީ ދީނާއި އަޤީދާގައި ސާބިތުވެގެން ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ބުނެފިއެވެ.