ހިޔުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން (އެޗްއާރުސީއެމް) އިން، މި އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގެ 6 ން 8 ވަނަ ދުވަހަށް ކ. ގުރައިދޫގައި ހުންނަ ޚާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒަށް ކުރި މޮނިޓަރިންގ ޒިޔާރަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އެކުލަވާލާފައިވާ ރިޕޯޓުގައި ވަނީ މިހާރު އެ މަރުކަޒުގެ ހާލަތު ނޫން ކަމަށް ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާނު މިއުވާން މުހައްމަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. 

އެޗްއާރުސީއެމްގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ކަންކަމާއި ގުޅޭ ގޮތުން އާއްމުން ކަނބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންދަނިކޮށް، މިއުވާން މިއަދު "ވޮއިސް" އަށް މައުލޫތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، އެ ރިޕޯޓަކީ މިއަހަރުގެ މާޗް މަހު ޚާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށްފަހު އެކުލަވާލެވިފައިވާ ރިޕޯޓެއްކަމަށެވެ.

އަދި އެ ރިޕޯޓުގައިވާ ރެކޮމެންޑޭޝަނާ އެއްގޮތަށް ފިޔަވަޅުތައް އަޅާ، ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް މިހާރު ގެނެވިފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

"ރިޕޯޓް އާއްމުކޮށްފައިވަނީ ބަދަލުތައް ގެނައި ފަހުންކަމުން، މިއީ މިހާރުގެ ހާލަތެއް ނޫން." މިއުވާން ވިދާޅުވިއެވެ. 

އެޗްއާރުސީއެމުން މާރިޗު މަހު ކުރި ޒިޔާރަތާއި ގުޅޭ ގޮތުން އެކުލަވައިލި ރިޕޯޓް އިއްޔެ އާއްމު ކޮށްފައިވާއިރު، އެ ރިޕޯޓުގައި ވާގޮތުން، ޚާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުންނާ ދޭތެރޭގައި ބައެއް ކެއަރވޯކަރުން (ބަލިމީހުން ބަލަހައްޓާ މުވައްޒަފުން) ލާއިންސާނީ އިހާނެތި ޢަމަލު ހިންގާކަމަށް މަރުކަޒު ހިންގުމުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުންނާއި، މަރުކަޒުން ބަލަހައްޓަމުންދާ ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން މަޢުލޫމާތު ދީފައިވެއެވެ.

އަދި މަރުކަޒުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ ބަލިމީހުންނާއި ދޭތެރޭގައި ހިނގާ ލާއިންސާނީ މިފަދަ ޢަމަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ބަލިމީހުން ކުރާ ޝަކުވާތަކާ ގުޅޭ ލިޔެކިއުންތަކާއި މިފަދަ މައްސަލަތަކާ ގުޅޭގޮތުން މަރުކަޒުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތެއް ލިޔެކިއުމުން ފެންނަން ނެތްކަންް އެ ކޮމިޝަނުން ލިޔެކިއުންތައް ބެލިބެލުމުން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަަމަށް އެ ރިޕޯޓްގައިވެއެވެ. 

މީގެ އިތުރުން، މަރުކަޒުގެ ގޯތިތެރެއާއި ގޯތީގެ ބޭރު މޮނިޓަރކުރުމަށް ކްލޯޒްޑް ސަރކިޓް ޓެލެވިޜަން (ސީ.ސީ.ޓީ.ވީ) ކެމެރާ ހަރުކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް ވޯޑުތަކުގެ އެތެރެ ފެންނަގޮތަށް ކެމެރާ ނެތުމުގެ ސަބަބުންނާއި، މުވައްޒަފުން މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ވޯޑުތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް އެކަށީގެންވާގޮތަކަށް ބަލިމީހުން މޮނިޓަރކުރާނެ ގޮތެއްނެތުމުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންނަށް ބަލިމީހާ ފެންނައިރު އަނިޔާއެއް ލިބިފައިހުންނަ ފަހަރު ގިނަކަމަށާއި، ނަމަވެސް އަނިޔާ ލިބުނީ ކިހިނެއްކަން އެނގޭނެގޮތެއް ނެތްކަން ހާދިސާ ރިޕޯޓުތައް ބެލިބެލުމުން އެޗްއާރުސީއެމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭގައި ވެއެވެ. 

އަދި އެތަނުގައި ތިބޭ ބަލިމީހުން ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމަށް ވަކި ޚާއްސަ ނިޒާމެއް މަރުކަޒުގައި އަދިވެސް ގާއިމުވެފައިނުވާކަމާއި، ނަމަވެސް މަރުކަޒުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ ބަލިމީހުންނަށް އަބަދުވެސް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަކަމަށާއި، އެގޮތުން ބަލިމީހުން ކެއަރ ވޯކަރުންނާއި، ސުޕަވައިޒަރުންނާ އަދި މަރުކަޒުގެ އިދާރީބައިގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންނަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެކަމަށް މިއަހަރުގެ ޒިޔާރަތުގައި މަރުކަޒު ހިންގުމުގައި އިސްކޮށް ޙަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން މަޢުލޫމާތު ދީފައިވާ ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓްގައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ކަންކަން ލިޔެކިޔުމުން ބަލަހައްޓަމުންނުދާކަމަށް މުވައްޒަފުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެއެވެ. 

އަދި މީގެ އިތުރުން މަރުކަޒުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުންނަށް ކެއުން ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް މެނޫ ތަކެއް ހަދާފައިވާކަމާއި، ނަމަވެސް މެނޫގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ބަލި މީހުންނަށް ކެއުން ފޯރުކޮށް ނުދެވޭކަން ކޮމިޝަނުން ކުރި ޒިޔާރަތުގައި ވޯޑުތަކަށްދިޔަ ގަޑީގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްގައި ވެއެވެ. 

އެފަދަ އެތައް މައްސަލަތަކެއް ހުރި އިރު, އެކަން، ހައްލު ކުރުމަށް 6 ރިކޮމެންޑޭޝަނެއް ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ އަށް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ. އެއީ:

1- ކެއަރ ވޯކަރުންގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ބަލިމީހުންގެ ކަންތައްތައް ހުރިނެތްގޮތް ބެލުމަށް ސުޕަރވައިޒަރުން ވޯޑުތަކަށް، މަރުކަޒުން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލެއްގެ މަތިން ޤަވާއިދުން ޒިޔާރަތްކޮށް، ލިޔެކިއުމުން ބެލެހެއްޓުން.

2- ޚާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހާ މުވައްޒަފުންނަށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 2013/13( އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު) ގެ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ތަމްރީންތައް ގަވާއިދުން ފޯރުކޮށްދީ އެކަން ލިޔެކިޔުމުން ބެލެހެއްޓުން.

3- ޚާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒުން ބަލަހައްޓާ މީހުން، އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ ޖިންސީ ފުރައްސާރައާއި ޖިންސީ ގޯނާގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ނިޒާމެއް ހަމަޖައްސައި، މި ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް އެޅުނު ފިޔަވަޅުތައް ލިޔެކިއުމުން ބަލަހައްޓަމުން ގެންދިއުން.

4- ރިޕޯޓު ހިއްސާކުރާތާ 1 އަހަރުގެ ތެރޭގައި، ޚާއްސައެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ މަރުކަޒުން ފަރުވާ ހޯދަމުންދާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ވޯޑުތަކުގެ އެތެރެ މޮނިޓަރކުރެވޭގޮތަށް ކްލޯޒްޑް ސީ.ސީ.ޓީ.ވީ ކެމެރާ ހަރުކޮށް، މަރުކަޒުން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލެއްގެ މަތިން ޤަވާއިދުން މޮނިޓަރކޮށް ބެލެހެއްޓުން.

5- ރިޕޯޓު ހިއްސާކުރާތާ 6 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މަރުކަޒުގެ ޞިއްޙީ ފަރުވާދޭ ބައިގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ މަޝްވަރާއާއެކު، ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށް ދިނުމަށް ބޭނުންވާ މުހިއްމު ޞިއްޙީ ޢާލާތްތައް ޞިއްޙީ ފަރުވާދޭ ބަޔަށް ހޯދުން.

6- ރިޕޯޓު ހިއްސާކުރާތާ 6 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ސްޕެޝަލިސްޓް ކޮންސަލްޓޭޝަންގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ހޮސްޕިޓަލްތަކާ މަޝްވަރާކޮށް ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރުންނަށް ދެއްކުމަށް ޑޮކްޓަރު ލަފާދޭ ބަލިމީހުންނަށް އަވަހަށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކޭނެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެއްސުން.