މައްޔިތާ ވާނީ ދަރަނީގައި ބަނދެވިފައި

Share on facebook
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp

މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ބޮޑުކަމަކަށްނުވެ ޢާއްމުވެފައިވާ އެއްކަމަކީ އެކަކުއަނެކަކުގެ އަތުން ދަރަނިނެގުމެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އެކިކަންކަން ފުއްދުމަށާއި ވިޔަފާރިތައް ކުރުމަށެވެ. ދަރަނި ނެގުމަކީ އެހާ ޢާއްމުކަމެއްކަމުގައިވާއިރު، ދަރަންޏަކީ ކިހާ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއްކަމެއް ގިނަ މީހުން ނުދަނެއެވެ. ދަރަނި ނެގުމަށްފަހު ދަރަނި ނުދެއްކުމާއި، ދަރަނި ނަގާ ހަދާއިރު ފަރުވާކުޑަކުރުމާއި، އެ ދަރަނީގެ މަތިން ހަނދާން ނައްތާލުމަކީ މުޖުތަމަޢު ތެރޭގައި ޢާއްމުވެފައިވާ ކަމެކެވެ.

ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚްތުންނޭވެ! ދަރަންޏަކީ ނުރައްކާތެރި، ބިރުހުރި އެއްޗެކެވެ.

ވިސްނަވާލައްވާށެވެ! އަބޫ ޤަތާދާ رَضِيَ اللهُ عَنْه ގެ ކިބައިން ރިވާވެފައިވެއެވެ. ﷲގެ މަގުގައި ޖިހާދުކުރުމާއި ﷲއަށް އީމާންވުމަކީ އެންމެ ހެޔޮ ޢަމަލުތައްކަމުގައި ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ބަޔާންކޮށްދެއްވިއެވެ. އެހިނދު، މީހަކު ދެންނެވިއެވެ. "އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ! ﷲގެ މަގުގައި ހަނގުރާމަކޮށް ތިމަން ޤަތުލުވެއްޖެނަމަ، ތިމަންގެ ހުރިހާ ފާފައެއް ފުއްސަވާނެތޯއެވެ؟" އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "އާއެކެވެ! ކެތްތެރިކަމާއެކު ސަވާބަށް އެދޭޙާލު، ހަނގުރާމައިގައި ފުރަގަސްނުދީ ކުރިމަތިލައިގެން ހުރެ ﷲގެ މަގުގައި ޤަތުލުވެއްޖެނަމައެވެ." ދެން ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ އަލުން ސުވާލު ތަކުރާރުކޮށްދިނުމަށް ސުވާލުކުރި މީހާގެ ކިބައިން އެދިވަޑައިގަތެވެ. އެމީހާ ސުވާލު ތަކުރާރުކުރެއްވުމުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "އާއެކެވެ! ކެތްތެރިކަމާއެކު ސަވާބަށް އެދޭޙާލު، ހަނގުރާމައިގައި ފުރަގަސްނުދީ ކުރިމަތިލައިގެން ހުރެއްޖެނަމައެވެ. ދަރަނި ފިޔަވައެވެ! ފަހެ، ޖިބްރީލް ޢަލައިހިއްސަލާމް އެކަމުގެ ޚަބަރު ދެންމެ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ދެއްވައިފިއެވެ." މި ޙަދީޘުން އެނގޭގޮތުގައި، ޝަހީދުވާމީހާގެވެސް ދަރަނީގެ ފާފަ ނުފުއްސެވެއެވެ. އަދި ޝަހީދުވާމީހާގެ ހުރިހާ ފާފައެއް ފުއްސެވޭއިރުވެސް ޚާއްޞަކޮށް ދަރަނީގެ ފާފަ ނުފުއްސެވޭނެކަމުގެ ވާހަކަ ބަޔާންކޮށްދެއްވުމަށް ޖިބްރީލް ޢަލައިހިއްސަލާމް ވަޑައިގެންނެވުމުންވެސް ދަރަނީގެ ނުރައްކާތެރިކަން ހާމަވެއެވެ.

ހަމަމިފަދައިން، ދަރަންޏަކީ މީހާ ސުވަރުގެއަށް ވަނުމަށް ހުރަސްއަޅާ އެއްޗެކެވެ. ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ނަފްސު އެފަރާތެއްގެ އަތްޕުޅުގައިވާ ފަރާތް ގަންދެއްވައި ޙަދީޘްކުރައްވަމެވެ! ﷲގެ މަގުގައި މީހަކު ޤަތުލުވެ، ދެން އަލުން ދިރި، ދެން ޤަތުލުވެ، ދެން އަލުން ދިރި، ދެން ޤަތުލުވިނަމަވެސް އެމީހާގެ މައްޗަށްވާ ދަރަންޏެއް އޮވެއްޖެނަމަ، އެ ދަރަންޏެއް އަދާކޮށްފުމަށް ދާންދެން އެމީހަކު ސުވަރުގެ ނުވަންނަ ހުށްޓެވެ." އެހެން ޙަދީޘެއްގައި އައިސްފައިވެއެވެ. "އެމީހަކު މަރުވާއިރު ތިން ކަމަކުން ދުރުވެއްޖެމީހާ ސުވަރުގެ ވަދެއްޖެއެވެ. އެއީ؛ ކިބުރުވެރިކަމާއި، ޣަނީމާ މުދަލުން ވައްކަންކުރުމާއި، ދަރަނިންނެވެ."

ދަރަނީގެ ނުރައްކާތެރިކަން ދޭހަކޮށްދޭ އަނެއްކަމަކީ؛ ދަރަންޏެއް އޮތްމީހާގެ މައްޗަށް ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ކަށުނަމާދުކުރެއްވުމަށް އިންކާރުކުރެއްވުމެވެ. ޖާބިރު رَضِيَ اللهُ عَنْه ވިދާޅުވިއެވެ. ތިމަންމެންގެ ތެރެއިން މީހަކު ނިޔާވަގެން، ތިމަންމެން އެމީހަކު ހިނަވައި، މީރުވަސްދުށްވައި، ކަފުންކޮށް ނިންމުމަށްފަހު، ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ގެ އަރިހަށް ގެންނެވުމަށްފަހު، ކަށުނަމާދުކޮށްދެއްވުމަށް އެދުނީމެވެ. އެހިނދު، ކަށުނަމާދުކުރެއްވުމަށް ހިސާބަކަށް ހިންގެވުމަށްފަހު ހަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "އޭނާގެ ދަރަންޏެއް ވޭ ހެއްޔެވެ؟" ތިމަންމެން ދެންނެވީމެވެ. "ދެ ދީނާރުގެ ދަރަންޏެއްވެއެވެ." އެހިނދު، ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ކަށުނަމާދު ނުކުރައްވާ އެނބުރިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ދެން، އެ މައްޔިތާގެ މަތިން ދެ ދީނާރު ދެއްކުމަށް އަބޫ ޤަތާދާ ޙަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ގެ އަރިހަށް އަބޫ ޤަތާދާ ވަޑައިގެން ދެންނެވިއެވެ. "އެ ދެ ދީނާރު ދެއްކުން އޮތީ އަޅުގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ!" އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ދަރަނީގެ ޙައްޤު ކެނޑުމަށް ޙަވާލުވެ، އެ ދެ ދީނާރުން މައްޔިތާ ބަރީއަ ކުރާނަންތޯއެވެ؟" އެހިނދު، އަބޫ ޤަތާދާ އާދޭހޭ ދެންނެވުމުން، އެ މައްޔިތާގެ މައްޗަށް އެކަލޭގެފާނު ކަށުނަމާދުކުރެއްވިއެވެ. ޖެހިގެންއައިދުވަހު ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ގެ އަރިހަށް އަބޫ ޤަތާދާ ވަޑައިގެންނެވުމުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ދެ ދީނާރަށް ކަންތައް ކުރެއްވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟" އެހިނދު، އެ ދެ ދީނާރު އަދާކޮށްދީފިކަމުގެ ވާހަކަ އަބޫ ޤަތާދާ ދެންނެވިއެވެ. އެހިނދު، ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "އެ މައްޔިތާގެ ހަންގަނޑަށް ފިނިކަމެއް އެލިބުނީ އަދިއެވެ." سُبْحَانَ الله! އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީއެއްގެ މައްޗަށް ކަށުނަމާދުކުރެއްވުމުން އެއްކިބާވެވަޑައިގެންނެވީ ދަރަންޏެއް އޮތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ދެ ދީނާރަކީ ކުޑަ މިންވަރެކެވެ. އަދި އަބޫހުރައިރާ رَضِيَ اللهُ عَنْه ގެ ކިބައިން ރިވާވެފައިވެއެވެ. މައްޔިތެއްގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއް އޮވެއްޖެނަމަ އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރައްވައެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަބައިމީހުންގެ އެކުވެރިޔާގެ މައްޗަށް ކަށުނަމާދުކުރާށެވެ!"

މިވެސް ކިޔާލާ:

މައްޔިތާ ވާނީ ދަރަނީގައި ބަނދެވިފައިކަން ބަޔާންކުރައްވައި ޙަދީޘްކުރައްވާފައެވެ. "ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ އެކުވެރިޔާ ވަނީ އޭނާގެ ދަރަނީގައި ބަނދެވިގެންނެވެ." އެހެން ޙަދީޘެއްގައިވެއެވެ. "އެމީހާގެ ކިބައިން ދަރަނި އަދާކޮށްފުމަށްދާންދެން މުއުމިނާގެ ނަފްސުވާނީ ދަރަނީގައި ބަނދެވިގެންނެވެ."

ދަރަންޏާބެހޭގޮތުން ޢުމަރު رَضِيَ اللهُ عَنْه ވިދާޅުވިއެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ދަރަންޏާމެދު ޚަބަރުދާރުވާށެވެ! ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން ދަރަނީގެ ކުރީކޮޅުގައި ވާނީ ހިތްދަތިކަމެވެ. އޭގެ ނިމުމުގައި ވާނީ ހަނގުރާމައެކެވެ."

އަދި އިބްނު ޢުމަރު رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا ނަޞޭޙަތް ދެއްވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. "އޭ ޙުމްރާނެވެ! ތިބާ ﷲއަށް ތަޤްވާވެރިވާށެވެ! އަދި ތިބާގެ މައްޗަށް ދަރަންޏެއްވަނިކޮށް ތިބާ މަރުވިޔަ ނުދޭށެވެ! ފަހެ، އެއީ ދީނާރެއް ދިރުހަމެއް ނުވާ ދުވަހަކުން ތިބާގެ ހެޔޮކަންކަން އަތުލައިގަންނާނެ އެއްޗެކެވެ."

ދަރަންޏަކީ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި އެއްޗަކަށްވާތީ، ދަރަނި ނެގުމުގައި ސަމާލުވުމަށް އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވާފައިވެއެވެ. ދަރަނި ދޭނަމަ، ދަރަނި ލިޔުމަށާއި، ހެކިވެރިން ހެކިކޮށް ދަރަނި ދިނުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ. ދަރަނިދޭއިރުވެސް ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ރަހުނުކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ. ކޮންމެހެން ނަގަންޖެހިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ނޫނީ ދަރަނި ނުނެގުމަށާއި، ދަރަނި ނަގާނަމަ ދަރަނި ދެއްކުމުގެ ނިޔަތާއި ޢަޒުމާއެކު ދަރަނިނެގުމަށް އަންގަވާފައިވެއެވެ. އަދި ދަރަންޏެއް އޮވެއްޖެނަމަ، ލިޔެ ވަޞިއްޔަތްކޮށްފައި ބޭއްވުމަށްވެސް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ.

ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނޭވެ! މަރަކީ ދާދި ގާތުގައިވާ އެއްޗެކެވެ. ފަރުވާކުޑަކޮށްލެވޭ ކުޑަކުޑަ ދަރަންޏަކީވެސް އެހާމެ ބިރުހުރި، ކަށްވަޅުގައްޔާއި ޤިޔާމަތްދުވަހުވެސް އެކަމުގެ މުޞީބާތްތައް ޖެހޭނެ އެއްޗެކެވެ. މީސްތަކުންގެ ޙައްޤުތަކަކީ އެކަމުގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭނެ އެއްޗެކެވެ. ތިބާ ދުނިޔެމަތީގައި އެ ޙައްޤު ނުދީފިނަމަ، ތިބާގެ އަތުގައި މުދަލެއް ނުވާ ޤިޔާމަތްދުވަހުން ތިބާގެ ހެޔޮކަންކަމުން އޭގެ ބަދަލު ދޭންޖެހޭނެއެވެ. ދޭނެ ހެޔޮކަމެއް ނެތްނަމަ، ދަރަނި ދިން މީހާގެ ފާފަތަކުން ބައެއް ތިބާ އުފުލަންޖެހޭނެއެވެ. ދަރަނި އަދާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާމީހަކަށް ﷲ އެ މަގު ދައްކަވާނެތެވެ! މާތް ﷲއަށް ބިރުވެތިވެ، ދަރަންޏެއް އޮވެއްޖެނަމަ، އެ ދަރަނި އަދާކުރުމަށް އަވަސްވެލައްވާށެވެ!

0%0%0%

ހިޔާލު ދެއްވާ!

Your email address will not be published.