އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ނަސްލު ނައްތާލުމަށް އެންމެފަހުން ހިންގި ޖަރީމާތައް ފަށާފައިވަނީ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރުމަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހެވެ. އިސްރާއީލްގެ މި ޖަރީމާތައް ފަށާފައިވަނީ، ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމަށްޓަކައި ޖިހާދުކުރަމުންދާ ހަމާސް ޖަމާއަތުންދިން "ސަޕްރައިސް އެޓޭކް" އަށްފަހުގައެވެ. ހަމާސްއިން ދިން މި ހަމަލާތަކަކީ މި ފަހުގެ ތާރީހެއްގައި އިސްރާއީލް ސިފައިން އެންމެ ހައިރާންކަން ގެނުވި ހަމަލާއެވެ. 

ހަމަލާތަކުގެ ރައްދު ބަދަލުހިފުމެއްގެ ގޮތުން މިދިޔަ 15 މަސްދުވަހު އިސްރާއީލުން ވަނީ، ހަނގުރާމައިގެ ބަރުހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން  ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއްދީ، މުޅި ޣައްޒާ ސުންނާފަތި ކޮށްލާފައެވެ. އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާއަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި އާއްމުންނާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެ ހަތިޔާރާއި ބޮންފަދަ ތަކެތި ވަނީ ބޭނުންކޮށްފައެވެ. 

އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކުރިގޮތުގައި އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި 46,913 މީހުންގެ ފުރާނަ ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން 17,492 އަކީ ކުޑަކުދިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން އިސްރާއީލްގެ އެ ޖަރީމާތަކުގައި 110,750 މީހުނަށް އެކިވަރުގެ އަނިޔާތައް ލިބިފައިވާއިރު، 11 ހާހަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވީއެއްނުވީއެއް ނޭނގި ގެއްލިފައިވާކަމަށް އަލްޖަޒީރާއިން ބުނެއެވެ. ޣައްޒާގެ އިތުރުންވެސް އިސްރާއީލުން ވަނީ ވެސްޓްބޭންކް، ރަފާ އަށްވެސް ހަމަލާތައް ދީފައެވެ.

އުމްރާނީގޮތުން ޣައްޒާއަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކަށް ބަލާއިރު ހުރިހާ ގެތަކެއްހެން ވަނީ ސުންނާފަތިވެފައެވެ. ބިމާހަމަނުވެ ހުރި އިމާރާތްތައްވެސް ހުރީ ވަރަށްބޮޑަށް ރެނދުއަޅައި ދިރިއުޅެން ހެޔޮނުވާވަރުގައެވެ. އަލް ޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާގޮތުގައި ޣައްޒާގެ ވިޔަފާރީގެ އެކިއެކި ހިދުމަތްތައް ދެމުންއަންނަ އިމާރާތްތައް %80 އިންސައްތަ ހަލާކުވެފައިވާއިރު، %88 ސްކޫލުވެސް ވަނީ ބިމާހަމަވެފައެވެ. ދަނޑުބިންތަކާއި ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަންތަނުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ވަނީ ހަލާކުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން މަގުތައްވެސް ވަނީ މުޅިންހެން ހަލާކުވެފައެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާ އަދުގެ ހާލަތު.. ފޮޓޯ: ޓައިމްސް އޮފް ޣައްޒާ

ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި 15 މަސްދުވަސްވަންދެން އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ސުންނާފަތިވެފައިވާ ޣައްޒާ އާރާސްތުކުރުމަށް މަދުވެގެން 1.2 ބިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު ހޭދަވާނެއެވެ. އަދި ޣައްޒާ އަލުން އާރާސްތުކުރުމަށް 21 އަހަރުގެ މުއްދަތެއް ނަގާނެކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ.

އިސްރާއީލުން ފަލަސްތީނުގައި ހިންގަމުންދިޔަ އުދުއާން ހުއްޓާލުމާއެކު އެނބުރި ވަޒަނަށްއައި ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުން އެންމެފުރަތަމަ ކުރަންފެށި މަސައްކަތަކީ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުން މަރުވެފައިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތައް ނެގުމުގެ މަސައްކަތެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނީ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައި މަދުވެގެން 11،000 ހަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ހަށިގަނޑު އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުގައި ވާނޭކަމަށް ބެލެވޭކަމަށެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާ އަދުގެ ހާލަތު.. ފޮޓޯ: ޓައިމްސް އޮފް ޣައްޒާ

ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުން މިއަދުވެސް ވަނީ އިމާރާތްތަކުގެ ދަށުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ގަބުރުތައް ނަގާފައެވެ. ޣައްޒާގައި މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވަމުންދާ އަލްޖަޒީރާގެ ނޫސްވެރިން ބުނާގޮތުގައި ކޮންކްރީޓްތަކުގެ ދަށުން އެންމެ ގިނައިން ފެންނަމުންދަނީ އިންސާނުންގެ ކައްޓާއި ބޮލުގެ ބައިތަކެވެ. 

އދގެ ކަމާބެހޭ އޮފިޝަލުން ބުނާގޮތުގައި މިހާރު އެންމެ އިސްކަމެއްދޭން ޖެހިފައިވަނީ ޣައްޒާގެ ގެދޮރު ގެއްލިފައި ތިބި 2.5 މިލިއަން ރައްޔިތުންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ. ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ އިތުރުން އެންމެ އަސާސީ ހިދުމަތްތައް ގާއިމްކުރުމަކީވެސް ޣައްޒާގެ ހާލަތު މިހާރު އޮތްގޮތުން ކުރިމަތިވާނޭ ވަރަށްބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް ވާނޭކަމަށް އޮފިޝަލުން ފާހަގަކުރެއެވެ.