ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޕާކުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 500 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމާއި، ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވައިގެން ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭ ގޮތަށް އެކުލަވާލާފައިވާ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ އައު ޤާނޫނަށް މިއަދު ޢަމަލުކުރަން ފަށައިފިއެވެ.

މިދިޔަ މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ތަޞްދީޤުކުރެއްވި މި ޤާނޫނުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކާއި، އުޅަނދުތަކުގައި ދަތުރުކުރާ މީހުންނާއި އަދި މަގުމަތި ބޭނުންކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާ ގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ޒަމާނާ އެކަށޭނަ ހަރުދަނާ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއްގެ ދަށުން ރާވައި، ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމަކީވެސް މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދެކެވެ.

އައު ޤާނޫނު ބުނާގޮތުން ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ޕާކުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 500 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކޮށް، އެ ފަރާތެއްގެ ލައިސަންސުން ޑީމެރިޓް ޕޮއިންޓް އުނިކޮށް ރެކޯޑުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި ޚާއްޞަ ބައެއް ތަންތަނުގައި ޕާކުކޮށްފިނަމަ 1,500 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. އެ ތަންތަނަކީ:

• ގޯޅި ނުވަތަ މަގަކުން ނިކުންނަ ކަންމަތި.

• ސްކޫލްތައް ކައިރީގައި ޕާކުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް ފިޔަވައި އެހެނިހެން ސަރަޙައްދުތައް.

• ބަސް ހުއްޓުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒޯންތައް.

• ކަފިހިހުރަސްތައް.

މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފަރުވާކުޑަކޮށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރިކޮށް އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމަކީ ކުށެކެވެ. މިފަދަ ޢަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ އެ ކަމެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި 25,000 ރުފިޔާއާއި 100,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ، 100,000 ރުފިޔާއާއި 500,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މިފަދަ ކުށެއް ކޮށްގެން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ ދަށުން ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލުމަކަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އަދި ކުށްކުރި މީހާގެ ލައިސަންސް 5 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ. ލައިސަންސް ނެތް މީހެއްނަމަ އެ މުއްދަތުގައި ލައިސަންސް ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ގެއްލޭނެއެވެ. އަލުން ލައިސަންސް ދޫކުރެވޭނީ ޚާއްޞަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމެއް ފުރިހަމަކޮށް ފާސްވުމުންނެވެ.

ޤާނޫނުގެ 103 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން، ދުއްވަމުންދާ އުޅަނދެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ކުޑަކުއްޖަކަށް ނުވަތަ ލައިސަންސް ނެތް މީހަކަށް ދިނުމާއި، އުޅަނދުގެ ހުންގާނު ފަސިންޖަރު ސީޓުގައި އިންނަ މީހަކާ ޙަވާލުކުރުމަކީ ކުށެކެވެ. މިފަދަ ޢަމަލަކަށް 25,000 ރުފިޔާއާއި 50,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޖޫރިމަނާއެއް ކަނޑައެޅިފައިވާއިރު، މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ 50,000 ރުފިޔާއާއި 100,000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. ކޮންޓްރޯލް ޙަވާލުކުރީ ކުޑަކުއްޖަކާނަމަ އެންމެ ބޮޑު އަދަބު ކަމަށްވާ 50,000 ރުފިޔާ (އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ 100,000 ރުފިޔާ) ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭނެއެވެ.

މި ކުށާ ގުޅިގެން 2 އަހަރާއި 5 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ކަމަށްވެސް ޤާނޫނުގައިވެއެވެ.

ލައިސަންސް ނެތި، ނުވަތަ މުއްދަތު ހަމަވެފައިވަނިކޮށް، ނުވަތަ ހިފަހައްޓާފައި ވަނިކޮށް އުޅަނދު ދުއްވައިފިނަމަ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ތިރީގައިވާ ތަރުތީބުންނެވެ:

ފުރަތަމަ ފަހަރަށް: 1,000 ރުފިޔާ

ދެވަނަ ފަހަރަށް: 1,500 ރުފިޔާ

ތިންވަނަ ފަހަރަށް: 2,000 ރުފިޔާ

އިތުރުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު: އެންމެ ފަހުން ކުރެވުނު ޖޫރިމަނާގެ ދެގުނަ

މީގެ އިތުރުން ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވި އުޅަނދު ގިނަވެގެން 30 ދުވަހަށް ހިފެހެއްޓުމުގެ ބާރު ޤާނޫނުން ލިބިދޭއިރު، އެ އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތްވެސް 2,000 ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ.