ޖިންނީންގެ ތެރެއިންވާ ޝައިޠާނުންނަކީ އިންސާނުންނަށް ބަޔާންވެ ފާޅުވެގެންވާ ޢަދުއްވުންނެވެ. އެ ޝައިޠާނުންނަށް ވީ ވަރަކުން، ލިބިގެންވާހާ ބާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން އިންސާނުންނަށް ގޯނާކޮށް ދުއްތުރާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރެއެވެ. އެހެންނަމަަވެސް، މާތް ﷲ ވަނީ އެކަލާނގެއަށްޓަކައި އަދާކުރަންޖެހޭ އެތައް ޙައްޤުތަކެއް އިންސާނުން ދޫކޮށްލާއިރުވެސް، އެ ނުފެންނަ އަނިޔާވެރި ޢަދުއްވުންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކުރައްވާފައެވެ. މި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ބާރު ވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ސަބަބު މާތް ﷲ ލައްވަވާފައިވަނީ އިންސާނާގެ އަތްމަތީގައެވެ. އިންސާނާއަށް ކުރެވޭ ބައެއް ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ރައްކާތެރިކަން ގެއްލި، ޝައިޠާނުންގެ ޝިކާރައަކަށް އެ އިންސާނަކު ވެގެންދެއެވެ.

ޢާއްމުގޮތެއްގައި ޖިންނީން އިންސާނުން މޮޔަކޮށްލައި، ތަފާތު ގެއްލުންތައްދޭ އެކި ޙާލަތްތައްވެއެވެ. މިގޮތުން؛

(1) އިންސާނާދެކެ ލޯބިވުން: ޖިންނީންގެ ތެރެއިން ބައެއް ޖިންނި އިޝްޤީގޮތުން އިންސާނާދެކެ ލޯބިވެއެވެ. އިންސާނުން އެކަކު އަނެކަކުދެކެ އިޝްޤީގޮތުން ލޯބިވާ ފަދައިންނެވެ. އެއީ އެ ޖިންނިއެއްގެ ޝަހްވާނީ ލައްޒަތު އިންސާނެއްގެ ފުށުން ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައެވެ. އެހެން ޙާލަތްތަކަށްވުރެ މި ޙާލަތުގައި ޢާއްމުކޮށް އިންސާނާއަށް ކުރާ ގެއްލުން ކުޑަވެފައި، އުނދަގޫވާލެއް ކުޑައެވެ. މިފަދަ ޙާލަތްތަކުގައި ޢާއްމުގޮތެއްގައި އެދުންވެރިކަން ޙާޞިލުކުރުވަނިވި ހުވަފެންތައް ފެނުން އާދަޔާޚިލާފަށް ގިނަވެގެންދެއެވެ. އެހެންމީހުންނާ އެކަހެރިކޮށް އުޅުމާއި، ނިދާއިރު އެކަނި ނިދަން އިންތިހާއަށް ބޭނުންވުުމާއި، އަނދިރީގައި ނިދަން ބޭނުންވުމާއި، ނިދިން ހޭލާއިރު ގައިގެ އެކިތަންތަން ރަތްވެފައި ހުރުމާއި، އެކިތަންތަނުގައި ހިފަހައްޓާފައި ހުރި ކަމުގެ ނިޝާންތައް ފެނުމަކީ މިކަމުގެ ޢަލާމާތްތަކެވެ.

(2) އިންސާނާގެ ފުށުން ގެއްލުމެއް ލިބުމުން: އިންސާނާ ކުރާ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ޖިންނިއަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެކަމުގައިވާނަމަ، އިންސާނާއަށް ލިބިފައިވާ ރައްކާތެރިކަން ބައެއްފަހަރު ގެއްލިގެން ދެއެވެ. މިސާލަކަށް؛ އެއްޗެއް އެއްލުމުން ޖިންނިއެއްގެ ގައިގައި ޖެހުމާއި، ހޫނުފެން އެއްޗެއް އުކާލާއިރު ޖިންނިއެއްގެ ގަޔަށް އުކާލެވުމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެގޮތުން އެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުހިފުމަށްޓަކައި އެ ޖިންނިއެއް ނުވަތަ އެ ޖިންނީގެ ޢާއިލާ ބަޔަކު އެ އިންސާނަކަށް ގޯނާކުރަން ފަށްޓައެވެ. މިއީ ބަދަލުހިފުމުގެ ޙާލަތެކެވެ. އެ އިންސާނާކަށް ތަފާތު ގެއްލުންތައް ދީ، ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި އެ އިންސާނަކު މަރާވެސް ލައިފާނެއެވެ.

އިންސާނުންގެ ތެރެއިން ބައެއްމީހުން އެއްވެސް ޙައްޤަކާނުލައި މީހުންނަށް އަނިޔާކުރާ ފަދައިން ޖިންނީންގެ ތެރެއިން ބައެއް ޖިންނި އިންސާނުންނަށް ޙައްޤަކާނުލައި އަނިޔާކުރެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި އެ އިންސާނަކަށް ތަފާތު ވައްތަރުގެ އަނިޔާތައް ދީ، ދުއްތުރާކޮށް ހަދައެވެ.

އިންސާނުން އެކަކު އަނެކަކަށް ލާ ޙަސަދައިގެ ޒަރީޢާއިން، ޖިންނީން އެ ޙަސަދަ ލެވުނު މީހަކު މޮޔަކޮށްލައެވެ. އެ ޙަސަދަވެރިވީ މީހާގެ ޙަސަދައިގެ ބާރުން ބާރުހޯދައިގެން، އެ ޙަސަދަ ލެވުނުކަމެއް ޙާޞިލުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކޮށް ދެއެވެ. މިއީ ހައްތަހާވެސް އިންސާނުންގެ ތެރޭގައި ފިތުނަ ފަސާދަ އުފެއްދުމުގެ ބޭނުމުގައި ކުރާކަމެކެވެ. ޙަސަދަވެރިޔާ ޙަސަދަވެރިވީ މީހެއްގެ ތަނަވަސްކަމަށް ކަމުގައިވާނަމަ، އެމީހާގެ ތަނަވަސްކަން ނެތިކޮށްލުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރެއެވެ.

(5) ސިޙުރުގެ ސަބަބުން: ސިޙުރުވެރިން އެކި ކަންކަމަށް ސިޙުރު ހަދައެވެ. ދެމަފިރިން ދުރުކުރުމަށާއި، ދިރިއުޅުން ހަލާކުކުރުމަށާއި، ގެ ފަޅުކުރުމަށާއި، ޢާއިލާގެ ތެރޭގައި ރުޅިވެރިކަން އުފެއްދުންފަދަ އެތައް ކަމަކަށް ސިޙުރުވެރިން އެކި ވައްތަރު ވައްތަރުގެ ސިޙުރު ހަދާއުޅެއެވެ. ސިޙުރުވެރިޔާގެ ސިޙުރުގެ ބާރުގައި ޝައިޠާނުން މަސައްކަތްކުރެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ސިއްރުގައެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ފާޅުގައި މޮޔަކޮށްލައެވެ.

ބަޔާންވެދިޔަ އެންމެހާ ޙާލަތްތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި؛ ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ފަރުޟު ނަމާދުތަކަށް ރައްކާތެރިވުމާއި، ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔެވުމާއި، ހެނދުނާއި ހަވީރުގެ ޒިކުރުތަކަށް ފަރުވާތެރިވުމާއި، މި ނޫންވެސް ހެޔޮ ޢަމަލުތައްކުރުން ގިނަކުރުން ހުއްޓެވެ. އަދި ޝަރުޢީގޮތުން ނިވާކުރަންޖެހޭ މިންވަރަށް ޢައުރަ ނިވާކުރުމާއި، ހެދުން ބާލާއިރު ބިސްމި ކިޔުމާއި، އެއްޗެހި އުކާ އެއްލާ ހަދާއިރު ބިސްމިކިޔުމާއި، ފާޚާނާއަށް ވަންނައިރު ދުޢާކިޔުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މި ޒަމާނުގައި "ރައްޓެހިވުމުގެ" ނަމުގައި ދެ ޖިންސުގެ މީހުން އެކަހެރިވެ، ކުރާ ފާޙިޝްޢަމަލުތައް ކުރުމުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ. ބަނގުރާބުއިމާއި، މަސްތުވާތަކެއްޗާއި، މިޔުޒިކާއި، ދެ ޖިންސު މަސްހުނިވުންފަދަ ތަފާތު މުންކަރާތްތައް ހިނގާ މާޙައުލުތަކުން ދުރުހެލިވާންޖެހޭނެއެވެ. ޙަސަދައިގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި؛ މާތް ﷲގެ ޙަޟްރަތުން ރައްކާތެރިކަމަށް އެދި ދަންނަވަންޖެހެއެވެ. ސޫރަތުލް ފަލަޤް އަދި ސޫރަތުއްނާސި ކިޔުމަށް ވާރިދުވެފައިވާ އެކި ޙާލަތްތަކުގައި މި ދެ ސޫރަތްކިޔުމަށް ފަރުވާތެރިވާންޖެހެއެވެ.

ޝައިޠާނުންނާއި، ސިޙުރުވެރިންނާއި، ޙަސަދަވެރިންގެ ނުބައިކަމުން މާތް ﷲ އަޅަމެން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާށި!