ތައިލެންޑާއި ކެމްބޯޑިއާގެ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގައި އެ ދެގައުމުގެ ދެމެދުގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓާލާ، އެ ސަރަހައްދުގެ ސުލްހަމަސަލަސްކަން ގާއިމުކުރުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން 45 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ އެހީއެއް ދިނުމަށް އެމެރިކާއިން ނިންމައިފިއެވެ.

1900 ގެ ކުރީ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން ތައިލެންޑާއި ކެންބޯޑިއާއަކީ އެ ދެގައުމުގެ ބޯޑަރުގެ މައްސަލައިގައި ހަމަނުޖެހުން ހިންގަމުން އަންނަ ދެ ގައުމެވެ. ކެމްބޯޑިއާ ފްރާންސްގެ އިސްތިޢުމާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ދުވަސްވަރު މެޕްކޮށްފައި އޮތް ގޮތުން، މިދެގައުމު 800 ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ބޮޑު ބޯޑަރެއް ހިއްސާކުރެއެވެ. ނަމަވެސް މި މެޕްތަކަކީ މުސްކުޅި މެޕްތަކަކަށްވުމުން ބައެއް ތަފްސީލުތައް ފުރިހަމައަށް އެއްބަސް ނުވެ، ބޯޑަރުގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި ޚިޔާލުތަފާތުވުން އުފެދިފައިވެއެވެ.

މި ދެ ގައުމުން ވެސް ދައުވާ ކުރަނީ އެއް ބިމެއްގެ މައްޗަށެވެ. ދެ ގައުމުންވެސް ބޭނުންވަނީ އެބިން އިސްތިގުލާލު ކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން ގަރުނަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން ތައިލެންޑާއި ކެންބޯޑިއާގެ ދޭތެރޭގައި ހިންގަމުންދާ މި ހަމަނުޖެހުމަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް އެމެރިކާއިން މިހާރު މިވަނީ ފިޔަވަޅު އަޅާފައެވެ. 

ތައިލެންޑާއި ކެންބޯޑިއާ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމުގެ ތެރެއިން-- ފޮޓޯ/ ރިއުޓާސް

އެމެރިކާގެ ވޮޝިންގޓަނުން މީގެ ކުރިންވެސް ވަނީ މިދެގައުމުގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހު، ތައިލެންޑާއި ކެމްބޯޑިއާގެ ބޯޑަރުގައި ހިނގި ވަރުގަދަ ކުރިމަތިލުންތަކަށްފަހު ސޮއިކުރެވުނު "ކުއާލަލަމްޕޫރު ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުން" ތަންފީޒުކުރުމަށް ވެސް އެހީތެރިވެފައިވެއެވެ. އެމެރިކާގެ މަގުސަދަކީ މި ދެ ގައުމުގެ ރަށްވެހިންނަށް ވެސް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީ، ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމެވެ. 

ތައިލެންޑާއި ކެންބޯޑިއާ އާއި ދެމެދު މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖުލައި އަދި ޑިސެމްބަރު މަހު ވެސް ކުރިމަތިލުންތަކެއް ހިނގާފައިވެއެވެ. މި ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ސަބަބުން އެތައް ލައްކަ ބަޔަކު ގެދޮރު ދޫކޮށް ދާންޖެހުނުއިރު، ދެ ގައުމުން ވެސް ގިނަ ބަޔަކު މަރުވެ، އަނިޔާވެފައިވެއެވެ.

ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ކެންބޯޑިއާގައި ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ ރައްޔިތުންތަކެއް-- ފޮޓޯ/ އޭޕީ ފޮޓޯ

މިކަން ހުއްތުވުމަށް އެމެރިކާއިން ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ 45 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ މައިގަނޑު 3 ދާއިރާއެއްގެ މަސައްކަތަށެވެ. އެގޮތުން އެމެރިކާގެ އިސް އޮފިޝަލުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި 15 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ބޯޑަރުގެ ހަމަޖެހުމަށާއި އިންސާނީ އެހީތެރިކަމަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބުނު އާއިލާތަކަށް އެހީވުމާއި، ގެދޮރު ގެއްލުނު މީހުން އަލުން އާބާދުކުރުން ހިމެނެއެވެ. 10 މިލިއަން ޑޮލަރު ބޭނުންކުރުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގެ ބިމުގައި ހުރި މައިންތަކާއި ނުގޮވާ ހުރި ގޮވާތަކެތި ނައްތާލުމަށެވެ. ބާކީ 20 މިލިއަން ޑޮލަރު ހަރަދުކުރާނީ ކުށްކުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިންޓަނެޓް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ މަކަރާއި ހީލަތުގެ މުއާމަލާތްތަކާއި، މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ހިންގާ އެކި ކުށްތައް ހުއްޓުވުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކަށް އެހީތެރިވުން ހިމެނެއެވެ.

މިފަދަ ކުށްތަކަކީ، ހާއްސަކޮށް އިންޓަނެޓް މެދުވެރިކޮށް ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ހިންގާ މަކަރުވެރި އަމަލުތަކަކީ، ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ސަލާމަތަށާއި އިގްތިސާދަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އަދި މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނަށާއި މުޅި ދުނިޔެއަށް ވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

ތައިލެންޑުން ކެންބޯޑިއާއަށް ދޫކުރި މިސައިލް ހަމަލާތަކެއް-- ފޮޓޯ/ އޭޕީ ފޮޓޯ

އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ އިސްވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދިގުލައިދިޔަ ބޯޑަރުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކަށްފަހު ޤާއިމުކުރެވުނު ސުލްހައިގެ މަސައްކަތްތަކަށާއި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމަކީ އެ ޤައުމުން ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއްދޭ ކަމެކެވެ. މި އެހީގެ ސަބަބުން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން އިތުރަށް ވަރުގަދަވެ، އަލުން ހަމަނުޖެހުމެއް އުފެދުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ.

އިންސާނީ އެހީތެރިކަމާއި ސަރަޙައްދީ ހަމަޖެހުމުގެ ނަމުގައި މި އެހީ ދިން ނަމަވެސް، މިއީ އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދުގައި އެމެރިކާގެ ނުފޫޒު ގަދަކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ޗައިނާއާ ދެމެދު އޮތް ވާދަވެރިކަމުގެ ތެރެއިން މި ސަރަޙައްދުގެ ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަކީ އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގައި ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދޭ ދާއިރާއެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ޗައިނާއިން ވެސް ތައިލެންޑާއި ކެންބޯޑިއާގެ ގެދޮރު ގެއްލިފައިވާ މީހުންނަށް އެހީވުމަށް ގާތްގަނޑަކަށް 2.8 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީއެއް ދީފައިވެއެވެ.