ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވާ މީހުން 20 އަހަރަށް ޖަލަށްލައި ލައްކައަކުން ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭގޮތަށް މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.

ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމާބެހޭ ބިލު ހުށަހެޅުއްވީ ކުރެންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ޝާމިން ހަބީބެވެ.

މި ބިލު ހުށަހަޅާ ސަބަބުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކާއި އުޅަނދުގައި ދަތުރުކުރާ އަދި އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުގެ ބޭނުންކުރާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ހަރުދަނާ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއްގެ ދަށުން ޒަމާނާ އެކަށޭނަ ގޮތެއްގެމަތިން ރާވައި ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައެވެ. 

އެގޮތުން، އެކަންކަން ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ކަންކަން ބިލުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ.

• އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގައި އުޅަނދު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް؛

• އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި، މިންގަނޑުތައް؛

• އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި މިންގަނޑުތައް؛

• އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވުން ފިޔަވައި، އުޅަނދު މަޑުކުރުމާއި ޕާކުކުރުމާއި އެނޫންވެސް، އުޅަނދު ބޭނުންކުރުމުގެ ހަމަތައް؛

• ޢާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ޚިދުމަތް ދިނުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި މިންގަނޑުތައް؛

• ޤާނޫނާއި ގަވާއިދު ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި، ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާތަކަށް ލިބިގެންވާ ތަންފީޛީ ބާރުތައް؛

• ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު އެޅޭނެ ފިޔަވަޅުތަކާއި ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ އުސޫލުތައް.

މި ބިލުގައިވާގޮތުން، ނުރައްކާތެރިކޮށް ދުއްވައިގެން މީހަކު މަރުވެއްޖެ ނަމަ 20 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވޭނެއެވެ. އަދި، ބޮޑު އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ، 10 އަހަރާއި 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވޭނެއެވެ. އެ ނޫން އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ ފަސް އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވޭނެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ނުރައްކާތެރިކޮށް ނުވަތަ ފަރުވާކުޑަކޮށް ދުއްވައިގެން މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ނުވި ނަމަވެސް 25،000 ރުފިޔާއާއި 100،000 ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ. 

އަދި އެމީހެއްގެ އުޅަނދުގެ ކޮންޓްރޯލް ކުޑަކުއްޖަކާ ނުވަތަ ލައިސަންސް ނެތް ފަރާތަކާ ހަވާލުކޮށްގެން އެކްސިޑެންޓެއް ވި ނަމަވެސް މަތީގައި ބަޔާންކުރެވުނު ގޮތަށް އުޅަނދުގެ ވެރިފަރާތަށް ވަނީ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައެވެ. 

ހަމައެހެންމެ، ކުށުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި ދުއްވި މީހާގެ ލައިސެންސް ބާތިލުކޮށް، ލައިސެންސް ނެތް މީހެއް ނަމަ ލައިސެންސް ހޯދުމުގެ ހައްގުން ވެސް މަހުރޫމްކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބިލުގައިވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ގަވައިދާ ހިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރާ ޖޫރިމަނާގެ އަދަދު 5،000ރ. އަށް ވުރެ ބޮޑުވެއްޖެ ނަމަ ޖޫރިމަނާގެ ފައިސާ ދައްކާ ހަލާސްކުރަންދެން، އެ ޖޫރިމަނާއާ ގުޅޭ އުޅަނދު ފުލުހުން ބޫޓް ކުރަން ވާނެ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެއެވެ.