ފަލަސްތީނުގެ މުސްލިމުން ރަހީނުކޮށް އެމީހުންނަށް އަނިޔާކޮށް، އެމީހުންގެ ގުނަވަންތައް ވަގަށް ނަގާކަމުގެ ތުހުމަތު އޮތް އިސްރާއީލުން، ގާތްގަނޑަކަށް 1،200 ކިޑްނީ ”ހަދިޔާ“ކޮށް ގިނިސް ވޯލްޑް ރެކޯޑެއް ގާއިމުކޮށްފިއެވެ.

ވޯލްޑް ރިކޯޑް ހެދިކަން އިއުލާންކުރުމަށް ގުދުސްގައި ބޭއްވި މި ރަސްމިއްޔާތުގައި ހަދިޔާ ކުރާ ކިޑްނީ ތަކަކީ ”އިސްރާއިލުގެ ކިޑްނީ ޑޯނަރުން“ ތައް ވަނީ ފޮޓޯއަކަށް ހުއްޓިފައެވެ. މިކަން ކުރި އިސްރާއިލުގެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނީ މި ހަރަކާތަކީ، ގުނަވަން ހަދިޔާކުރުން އިތުރުކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި ހިންގި ހަރަކާތެއް ކަމަށެވެ. 

ނަމަވެސް، މި ރެކޯޑު ހެދި ދަނޑިވަޅަކީ ފަލަސްތީނުގެ ޝަހީދުުންގެ ހަށިގަނޑުތަކުން އިސްރާއީލުން ގުނަވަންތައް ވަގަށް ނަގަމުންދާ ކަމުގެ ސީރިއަސް ތުހުމަތުތަކެއް ފެންމަތިވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެކެވެ.

ފަލަސްތީނުގެ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުން ގުނަވަން ނެގުމުގެ މައްސަލައަކީ މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން ފެށިގެން ދެކެވެމުންދާ ވާހަކައެކެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރު ސްވިޑަންގެ ނޫސްވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޑޮނަލްޑް ބޮސްޓްރޯމް ވަނީ އިސްރާއީލުގެ 'އަބޫ ކަބީރު' ފޮރެންސިކް ސެންޓަރުގެ ވެރިޔާ ޑރ. ޔަހޫދާ ހިސްގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ފަލަސްތީނު މީހުންގެ ލޮލުގެ ކޯނިއާ އާއި ހަންގަނޑު ފަދަ ތަކެތި އާއިލާގެ ހުއްދަ ނެތި ނަގަމުންދާ ކަމަށް ރިޕޯޓްކޮށްފައެވެ. ފަހުން ޑރ. ހިސް އަމިއްލައަށްވެސް ވަނީ މިކަމަށް އިއުތިރާފުވެފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، 2015 ވަނަ އަހަރު ޔޫރަޕިއަން ޕާލަމެންޓުން ވަނީ އިސްރާއީލަކީ ގުނަވަންތަކުގެ ވަގު ވިޔަފާރި ކުރާ މައިގަނޑު އެއް މަރުކަޒު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައެވެ. އިސްރާއީލުން ހަތަރުވަނަ ޖެނީވާ ކޮންވެންޝަންގައި ސޮއިކޮށްފައި ނުވުމަކީ، މިފަދަ ލާއިންސާނީ އަމަލުތައް ހިންގުމަށް އެ އެމީހުންނަށް ލިބޭ ފުރުސަތެއް ކަމަށް އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކުން ބުނެއެވެ.

އޮކްޓޯބަރު 2025 ގައި ޣައްޒާގެ ސަރުކާރުގެ މީޑިއާ އޮފީހުގެ ޑައިރެކްޓަރު އިސްމާއިލް ތަވާބްތާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އިސްރާއީލުން އަނބުރާ ހަވާލުކުރި ފަލަސްތީނު މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތައް ހުރީ ކޮެނެ، ގުނަވަންތައް ނަގާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ލޮލުގެ ކޯނިއާ އާއި، ކިޑްނީއާއި އެނޫންވެސް މުހިންމު ގުނަވަންތައް ހިމެނެއެވެ.

ބްރިޓިޝް-ޕަލަސްޓީނިއަން ޕްލާސްޓިކް ސާޖަން ޑރ. ޣައްސާން އަބޫ ސިއްތާ ހާމަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޝަހީދުކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުތަކުން ހިތާއި، ފުއްޕާމޭ، ފުރަމޭ އަދި ކިޑްނީ ފަދަ ގުނަވަންތައް ނަގާފައިވަނީ ވަރަށް ފަންނީ ގޮތެއްގައެވެ. އަދި އެ ގުނަވަންތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބެލެހެއްޓުމަށް ލިކުއިޑް ނައިޓްރޯޖަން ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ނިޝާންތައް ހުރި ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

މި ހަރަކާތާ ގުޅިގެން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުން ގަތުލުކޮށް، އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑުން ގުނަވަން ވަގަށް ނަގާ ކަމުގެ ސީރިއަސް ތުހުމަތުތަކެއް އޮތް އިރު، އިސްރާއީލުން ގުނަވަން ހަދިޔާކުރުމުގެ ރެކޯޑެއް ފާހަގަކުރުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ބުނަމުންދެއެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ދަނީ މި މައްސަލަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރެއްގައި ތަހުގީގު ކުރުމަށް ގޮވާލަމުންނެވެ.