އިންޑިއާ ކަނޑުގައި އޮންނަ ޗާގޯސް ޖަޒީރާތައް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުން ނިންމާފައި އޮތް އޮތުން، މަޑުޖައްސާލައިފިކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓުތައް ބުނެފިއެވެ.

އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާދީ ބީބީސީން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ރަށްތައް ހަވާލުކުރުމަށްޓަކައި ޕާލަމެންޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގާނޫނީ ބިލު މިހާރު ވަނީ ތާވަލުން ބޭރުކޮށްފައެވެ. މީގެ މަިއގަނޑު ސަބަބަކީ މިކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނާލްށް ޓްރަމްޕް ނުރުހުން ފާޅުކުރެއްވުމެވެ.

މިދިޔަ އަހަރުގެ މެއި މަހު އިނގިރޭސިވިލާތުން އެއްބަސްވީ ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރު މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއާއި އިނގިރޭސިވިލާތުން ގުޅިގެން ބޭނުންކުރާ ޑިއޭގޯ ގާސިއާ އަސްކަރީ މަރުކަޒު އޮންނަ ރަށް، 99 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ބާރު އިނގިރޭސިވިލާތަށް ލިބޭ ގޮތަށް އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. މި މަރުކަޒަކީ ދިފާއީ ގޮތުން އެމެރިކާއަށް ވަރަށް މުހިންމު ތަނެކެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ވަނީ މި އެއްބަސްވުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުވިދާޅުވެފައެވެ. ޓްރަމްޕް މި އެއްބަސްވުން ސިފަކުރެއްވީ އިނގިރޭސިވިލާތުން ހެދި "ބޮޑު ގޯހެއް" ނުވަތަ "މޮޔަ ކަމެއް" ގެ ގޮތުގައެވެ. "ޓްރުތް ސޯޝަލް" ގައި ޓްރަމްޕް ކުރެއްވި ޕޯސްޓުތަކަކާ ގުޅިގެން، އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރު ކިއަރ ސްޓާމާގެ ސަރުކާރުން މިހާރު ގަބޫލުކުރަނީ އެމެރިކާގެ ތާއީދާ ނުލައި މިކަމުގައި ކުރިއަށް ދެވެން ނެތް ކަމަށެވެ.

1960 ގެ އަހަރުތަކުގައި މޮރިޝަސްއަށް މިނިވަންކަން ދިންއިރުވެސް އިނގިރޭސިވިލާތުން ޗާގޯސްގެ ބާރު ދޫކޮށްލާފައެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެ ރަށްތަކުގައި ދިރިއުޅުނު އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަނީ އެތަނުން ބޭރުކޮށްފައެވެ. އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (އައި.ސީ.ޖޭ) އިން 2019 ވަނަ އަހަރު ލަފާދީފައިވަނީ ޗާގޯސް ޖަޒީރާތަކަކީ މޮރިޝަސްގެ ބައެއް ކަމަށާއި، ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް އެ ރަށްތައް ހަވާލުކުރުމަށެވެ.

މި އެއްބަސްވުން މަޑުޖެހުމާ ގުޅިގެން، އަހަރަކު 90 މިލިއަން ޕައުންޑް (111 މިލިއަން ޑޮލަރު) ކުލީގެ ގޮތުގައި މޮރިޝަސްއަށް ދޭންޖެހޭ ކަމަށް ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށްވެސް މިހާރު ވަނީ ހުއްޓުމެއް އައިސްފައެވެ. އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބުނަމުންދަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނީ ނިންމުންތަކުގެ ސަބަބުން ޗާގޯސްގެ މިލްކުވެރިކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދިފައިވާ ކަމަށާއި، އަސްކަރީ މަރުކަޒުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި އެއްބަސްވުމެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށެވެ.

ޗާގޯސް މޮރިޝަސްއަށް ދިނުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ނިންމުމުން ދިވެހި ސަރުކާރުންވެސް ވަނީ އެ ނިންމުން ބަލައި ނުގަނެވޭކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅިގެން ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ އިނގިރޭސި ބޮޑުވަޒީރަށް ސިޓީފުޅެއްވެސް ފޮނުއްވާފައެވެ. ޗާގޯސް މައްސަލާގައި ދިވެހި ސަރުކާރުން ބުނަމުންދަނީ ޗާގޯސްއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ހިނގާ ތަނެއްކަން ދިވެހި ސަރުކާރުން ޤަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މި ހައްގު ހޯދުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ ގޮތުން ކުރެވެން ހުރި ކަންކަން ކުރާނޭކަމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

މި މައްސަލާގައި އިނގިރޭސި ފޮރިން އޮފީހުގެ މިނިސްޓަރު ސްޓީފަން ޑޯޓީ މިދިޔަ ފެބުރުއަރީމަހު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ ބާރުގެ މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ބްރިޓަން އާއި މޮރިޝަސްއާ ގުޅޭ ކަމެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ތެރެއަށް ރާއްޖެ ވަންނަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.