އަޒަރުބައިޖާނު ސަރުކާރުން އަލަށް ތަޢާރަފްކުރި "ސެކިއުލާ" ޔުނީފޯމް ޤަވާއިދާ ގުޅިގެން، ބުރުގާ އަޅައިގެން ތިބި ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުން ސްކޫލަށް ނުވައްދާ މައްސަލައިގައި ދަރިވަރުން ކުލާސްތައް ބޮއިކޮޓްކޮށް، އެ ޤައުމުގައި ބޮޑެތި އިޙްތިޖާޖުތަކެއް ފަށައިފިއެވެ.

މި މައްސަލަ އުފެދެން މެދުވެރިވީ މި އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 7 ވަނަ ދުވަހު އަޒަރުބައިޖާނުގެ ޢާންމު ތަޢުލީމާ ބެހޭ ޤާނޫނަށް ގެނައި އިޞްލާޙަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ އިޞްލާޙުގައި އެ ޤައުމުގެ ތަޢުލީމީ ނިޒާމަކީ "ސެކިއުލާ" ނިޒާމެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ސަރުކާރު ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުން ވަކި ހެދުމެއް އެޅުމުގެ ޤަވާއިދުތަކަށް ޢަމަލުކުރުން ވަނީ ލާޒިމުކޮށްފައެވެ. އަދި ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ 21 ވަނަ ދުވަހު އެ ޤައުމުގެ ކެބިނެޓުން ސްކޫލް ޔުނީފޯމްގެ ޤަވާއިދު އިޞްލާޙުކޮށް، ޔުނީފޯމުގެ އެއްގޮތް ކަމަށް ބުރޫއަރާ އަދި ތަޢުލީމުގެ ސެކިއުލާ އުޞޫލާ ޚިލާފު ހެދުން އެޅުން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެ ޤަރާރުގައި ސީދާ "ބުރުގާ" މި ބަސް ބޭނުންކޮށްފައި ނުވާ އިރު، ވަކި ދީނީ ހެދުމަކަށް ޚާއްޞަކޮށް އިޝާރާތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް އަޒަރުބައިޖާނުގެ އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގައި ބުރުގާ އަޅައިގެން ތިބި ދަރިވަރުން ސްކޫލުން ބޭރުކޮށް، ކުލާސްތަކަށް ނުވައްދާ ކަމުގެ ރިޕޯޓުތައް ވަނީ ޢާންމުވާން ފަށައިފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ސުމްގައިތު ސިޓީގެ ހަ ނަންބަރު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންތަކެއް ބުރުގާ އަޅައިގެން ތިބުމުން އެތެރެއަށް ނުވެއްދުމުން، އެ ކުދިން ދެރަވެފައިތިބި ހާލު ސްކޫލުން ނުކުމެގެންދާ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯއެއް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ދައުރުވެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަބީރާބާދު ޑިސްޓްރިކްޓުގެ ޔޮލްޗުބެއިލީ އަވަށު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލާއި ގަންޖާގެ 24 ނަންބަރު ސެކަންޑަރީ ސްކޫލުގައި ވެސް މިފަދަ ހާދިސާތައް ވަނީ ހިނގައިފައެވެ.

މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން ޖޭމް ނިއުސް އިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ވެރިރަށް ބާކޫ ކައިރީގައި އޮންނަ ބަލަޚަނީ އަވަށުގެ 69 ނަންބަރު ސްކޫލުގެ ގިނަ ދަރިވަރުންތަކެއް ވަނީ ކުލާސްތަކަށް ނުގޮސް ބޮއިކޮޓް ކޮށްފައެވެ. ދަރިވަރުންނާއި ބެލެނިވެރިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ބުރުގާ އަޅާ އަންހެން ކުދިންގެ ތަޢުލީމު ޙާޞިލުކުރުމުގެ އަސާސީ ޙައްޤު ވަނީ ނިގުޅައިގަނެވިފައެވެ.

މި އައު ޤަވާއިދާ ދެކޮޅަށް ޖަލުގައި ޙުކުމް ތަންފީޒު ކުރަމުންދާ ނޫސްވެރިޔާ ޕޮލަދް އަސްލާނޯވް ވެސް ވަނީ 15 ނަންބަރު ޖަލުގައި ހުރެ، އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ހަޅުތާލެއް ފަށައިފައެވެ. އޭނާ ބުނެފައިވަނީ މި ހަޅުތާލަކީ ބުރުގާ އެޅި ދަރިވަރުން ބޭރުކުރުމާއި ޓީޗަރުންނަށް މަޖުބޫރުކުރާ ހެދުމުގެ ޤަވާއިދާ ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލުމުގެ ގޮތުން ފެށި ކަމެއް ކަމަށާއި، މި ކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅުގެ ތަޢުލީމީ ޙައްޤު ވެސް ގެއްލިފައިވާ ކަމަށެވެ.

މީގެ އިތުރުން، މި މައްސަލައާ ދެކޮޅަށް ފޭސްބުކްގައި ޝުޢޫރު ފާޅުކުރުމާ ގުޅިގެން ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ އަބްގުލް ސުލައިމާނޯވް ވަނީ ފުލުހުންގެ ބަހަށް ނުކިޔަމަންތެރިވި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި 30 ދުވަހަށް ބަންދުކޮށްފައެވެ. އޭނާ ފޭސްބުކްގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ ބުރުގާ އެޅި އަންހެން ކުދިން ކިޔެވުން މަނާކުރާނަމަ، ޖަލު ޚިޔާރުކޮށް ޖަލުގައި މަރުވާން ވެސް ތައްޔާރަށް ހުރި ކަމަށެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ހޫނުކަން އަވަށްޓެރި ތުރުކީވިލާތަށް ވެސް ވަނީ ފޯރައިފައެވެ. ތުރުކީގެ ދީނީ ޢިލްމުވެރިން އަޒަރުބައިޖާނުގެ ސަރުކާރަށް ފާޑުކިޔާފައިވާއިރު، އެ ޤައުމުގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާޢަތްތަކުން ވަނީ އިސްތަންބޫލުގައި ހުންނަ އަޒަރުބައިޖާނުގެ ކޮންސިއުލޭޓް ކައިރީގައި މުޒާހަރާ ވެސް ކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، ރައީސް އިލްހާމް ޢަލީޔެވް ނިއު އަޒަރުބައިޖާން ޕާޓީގެ ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ވަނީ، ސީދާ މި މައްސަލައަށް އިޝާރާތް ނުކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެއްވެސް ބޭރު ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަމެއް ނުވަތަ ބެލެނިވެރިކަމެއް އެ ޤައުމަށް ބޭނުން ނުވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.

އަޒަރުބައިޖާނުގައި ސްކޫލްތަކުގައި ބުރުގާ މަނާކުރުމުގެ މައްސަލައަކީ މީގެ ކުރިން ވެސް ފެންމަތިވެފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. އެގޮތުން 2010 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރު މަހު ވެސް ތަޢުލީމާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން މިފަދަ ނިންމުމެއް ނިންމި ނަމަވެސް، ބާކޫ އަދި ގަންޖާ ފަދަ ބޮޑެތި ސިޓީތަކުގައި ރައްޔިތުން ނުކުމެ ކުރި ވަރުގަދަ މުޒާހަރާތަކާ ގުޅިގެން އެ ނިންމުން ފަހުން ވަނީ އަނބުރާ ގެންގޮސްފައެވެ.