ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ ބާރު ލިބިދޭ ގޮތަށް ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނަށް އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ބިލެއް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.

ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މި ބިލު މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުއްވީ ފުވައްމުލަކު މެދު ދާއިރާގެ މެންބަރު ޢަލީ ފަޒާދެވެ.

މި ބިލުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ, ޖިނާއީ ބޮޑެތި ކުށްތައް ކުރާ ފަރާތްތަކުން، އެފަދަ ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މާލީ މަންފާގެ ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވައި، ނުޙައްޤުން ހޯދާ އެފަދަ މުދާ އެ ފަރާތްތަކުގެ ކިބައިން ނަގައި، އެ މުދަލުން އިތުރު މަންފާ ހޯދޭނެ މަގުތައް ބަންދުކުރުމަށްޓަކައި، ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމާބެހޭ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ތަޢާރުފުކުރުން ކަމަށް ބިލުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

އެގޮތުން މި ބިލުގެ ދަށުން ޤާއިމުކުރާ ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ ނިޒާމު ބައްޓަންކޮށްފައިވާނީ، އަންނަނިވި މައިގަނޑު ކަންކަން ޙާޞިލުކުރުމަށް ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ.

* ކުށް ސާބިތުވުމުން ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛

* އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކެއްގައި، ކުށް ސާބިތުވުމަކާ ނުލައި، ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އުސޫލުތައް ތަޢާރުފުކުރުން؛

* ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދަލުން މުޢާމަލާތުކުރުން ނުވަތަ ތަޞައްރުފުކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛

* ހިފެހެއްޓޭ އަދި ދައުލަތަށް ނެގޭ ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ބެލެހެއްޓުމާއި އެ މުދަލުން ތަޞައްރުފުކުރުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛

* ބޭރު ޤައުމުތައް މެދުވެރިކޮށް ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ހިފެހެއްޓުމާއި ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛

* ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ، ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތަކުން ކުށް ކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދާ ހިފެހެއްޓުމާއި، ދައުލަތަށް ނެގުމުގައި އެ ޤައުމުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން.

މި ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން، ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގޭނެ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި؛

- މަނީ ލޯންޑްރިން،

- ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށްތައް،

- މީހުން މެރުން،

- މަސްތުވާތަކެތި ޓްރެފިކްކުރުން،

- މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން،

- ޖިންސީ ގޯނާގެ ކުށްތައް،

- ކޮރަޕްޝަން އަދި އިންތިޒާމުވެގެން ކުރާ ބޮޑެތި ކުށްތައް،

- 500,000 ރުފިޔާއަށް ވުރެ މަތީގެ ޓެކްސް ދެއްކުމުން އެއްކިބާވުމުގެ ކުށްތައް،

- 100,000 ރުފިޔާއަށް ވުރެ މަތީގެ ފޭރުމުގެ ކުށްތަކާ ގުޅިގެން ހޯދާ މުދާ

ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ހުރި މިފަދަ މުދާ ހިފެހެއްޓުމަށް ނުވަތަ ދައުލަތަށް ނެގުމަށް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މެދުވެރިކޮށް ބައިނަލްއަޤުވާމީ އެހީއަށް އެދެވޭނެ އިންތިޒާމު މި ބިލުގައި ވަނީ އެކުލަވާލާފައެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ހުރި ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުގެ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގައި އެހެން ޤައުމުތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އުޞޫލުތައް ވެސް ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.

މި ބިލުގައިވާ ގޮތުން ބައެއް ޙާލަތްތަކުގައި ތުހުމަތުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތު ނުވި ނަމަވެސް މުދާ އަތުލެވޭނެއެވެ. އެފަދަ ޙަލަތްތަކަކީ؛

- ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް މަރުވުން

- ތުހުމަތުވާ މީހާ ފިލައިގެން އުޅުން

- ތުހުމަތުވާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ދައުވާކުރެވޭނެ ތަނެއް ނެތުން.

މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި މަދަނީ މިންގަނޑުން އެއީ ކުށްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ މުދަލެއްކަން ސާބިތުކޮށްދެވޭނަމަ، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ސިވިލް ރިސްޓްރެއިންޓް އަމުރެއްގެ ދަށުން އެ މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ސިވިލް ފޯފީޗަރ އަމުރެއްގެ ދަށުން ދައުލަތަށް ނެގުމުގެ އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވެ އެވެ.

މި ޤާނޫނު ހިނގާނީ ރާއްޖޭގައި ތިބި ދިވެހިންނާއި ބޭރު މީހުންނާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ތިބި ދިވެހިންގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގައި ހުރި އެންމެހައި މުދަލެއްގެ މައްޗަށެވެ.